bote.web.tr AGS rehberiniz

Yükleniyor…
    Menü
    Eğitim Bilimleri ve Kuramlar

    Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması

    Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması

    Öz düzenlemeli öğrenme nedir? Zimmerman'ın üç evresi (ön düşünme, performans, öz yansıtma), modeller, öz düzenleme eğitiminin etkisi ve sınıfta nasıl öğretilir.

    3 dk okuma
    AI ile Özetle

    Öz düzenlemeli öğrenme, "öğrenmeyi öğrenmek" sözünün bilimsel karşılığı: öğrencinin kendi öğrenmesini planlaması, izlemesi ve değerlendirmesi. Çalışma alışkanlığından sınav başarısına kadar birçok sonucun arkasında bu beceri var. Bu yazı kavramı, en bilinen modeli, öğretilip öğretilemeyeceğine dair kanıtları ve sınıfta nasıl uygulanacağını anlatıyor.[1]

    Kavram

    Zimmerman öz düzenlemeyi, öğrencinin kendi düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını öğrenme hedeflerine ulaşmak için planlı ve döngüsel biçimde yönetmesi olarak tanımlıyor; ona göre öz düzenleme bir zihinsel yetenek ya da akademik performans değil, öğrencinin zihinsel yeteneklerini akademik becerilere dönüştürdüğü kendini yönetme süreci.[1] Bu tanım, öz düzenlemenin zekâyla değil, öğrenilebilir stratejilerle ilgili olduğunu vurguluyor.

    Zimmerman'ın üç evresi

    Zimmerman süreci üç evreli bir döngü olarak modelliyor:[1]

    EvreÖğrencinin yaptığıÖrnek
    Ön düşünmeGörevi çözümler, hedef koyar, plan yapar; öz yeterlik ve ilgi bu evrede belirleyici"Bu hafta 20 kelime öğreneceğim, her gün 10 dakika"
    PerformansStratejiyi uygular, kendini izler ve denetlerKelimeleri kartla çalışırken bildiklerini ayırmak
    Öz yansıtmaSonucu değerlendirir, nedenini yorumlar, bir sonrakini ayarlar"Sesli tekrar işe yaradı, yazarak çalışmak yaramadı"

    Öz yansıtma evresinin sonuçları bir sonraki ön düşünme evresini besliyor; döngü böylece her görevde biraz daha gelişiyor.

    Modeller

    Öz düzenleme üzerine tek bir model yok. Panadero 2017 tarihli derlemesinde alandaki altı yaygın modeli (Zimmerman, Boekaerts, Winne ve Hadwin, Pintrich, Efklides ile Hadwin, Järvelä ve Miller'ın modelleri) karşılaştırdı. Modeller bilişin, motivasyonun ve duyguların rolüne farklı ağırlık veriyor; ama hepsinde hedef koyma, izleme ve yansıtma ortak.[2]

    Öğretilebilir mi?

    Evet, ve bu öğretmen için en önemli bulgu. Dignath ve Büttner, ilkokul ve ortaokul düzeyinde öz düzenlemeyi geliştirmeye yönelik müdahale çalışmalarını meta-analizle birleştirdi ve öz düzenleme eğitiminin akademik başarı, strateji kullanımı ve motivasyon üzerinde olumlu etkiler gösterdiğini bildirdi; etkiler müdahalenin içeriğine ve uygulayana göre değişiyordu.[3]

    Öğrencinin seçtiği stratejilerin niteliği de belirleyici. Dunlosky ve arkadaşlarına göre öğrencilerin en sık kullandığı yeniden okuma ve altını çizme yararı düşük teknikler; kendini sınama ve aralıklı tekrar ise en yüksek yararlı iki teknik.[4] Kendini sınamak aynı zamanda bir izleme aracı: Roediger ve Karpicke'nin deneylerinde metni yeniden okuyan öğrenciler ne kadar hatırlayacaklarını olduğundan fazla tahmin etti, önceden sınananlar ise daha çok hatırladı.[5]

    Öz düzenleme neden zor?

    Öz düzenlemenin önündeki en büyük engel, öğrencilerin kendi öğrenmelerini doğru değerlendirememesi. Roediger ve Karpicke'nin deneylerinde metni tekrar tekrar okuyan öğrenciler, hatırlayacakları miktarı kendini sınayan öğrencilerden daha yüksek tahmin etti; ama bir hafta sonra daha az hatırladılar.[5] Yeniden okumak tanıdıklık hissi yarattığı için "öğrendim" yanılsaması veriyor. Bu yüzden öz yansıtma evresinin gerçek kanıta dayanması gerekiyor: kendini sınamak, öğrencinin neyi gerçekten bildiğini görmesinin en güvenilir yolu. Dunlosky ve arkadaşlarının değerlendirmesinde de kendini sınama, aralıklı tekrarla birlikte yararı en yüksek bulunan teknik.[4]

    Motivasyon da öz düzenlemenin parçası. Zimmerman'ın modelinde ön düşünme evresi yalnız plan yapmayı değil, öğrencinin kendine güvenini (öz yeterlik), göreve ilgisini ve hedef yönelimini de içeriyor; görevi başarabileceğine inanmayan öğrenci plan yapmaya da başlamıyor.[1] Panadero'nun karşılaştırdığı modellerin bir kısmı duyguların ve motivasyonun düzenlenmesine bilişsel stratejiler kadar ağırlık veriyor.[2]

    Sınıfta öz düzenleme

    Öz düzenleme kendiliğinden gelişmiyor; açıkça öğretilmesi gerekiyor. Sınıfta işe yarayan bazı uygulamalar:

    • Hedef ve plan: Ödev ya da proje başında öğrenciye kendi hedefini ve planını yazdırmak.
    • İzleme araçları: Kendini sınama soruları, kontrol listeleri, "trafik ışığı" kartlarıyla anlama düzeyini işaretleme.
    • Geri bildirim: Öğrencinin bir sonraki adımını gösteren geri bildirim; Wisniewski ve arkadaşlarının meta-analizine göre geri bildirimin etkisi taşıdığı bilginin içeriğine bağlı.[6]
    • Yansıtma: Ödev sonunda "neyi iyi yaptım, neyi değiştireceğim" soruları.
    • Modelleme: Öğretmenin bir problemi çözerken düşünme sürecini sesli anlatması.

    Maarif Modeli ve AGS

    MEB'in 2024 genelgesi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarının bileşenleri arasında eğilimleri ve sosyal-duygusal öğrenme becerilerini sayıyor; öz yönetim ve öğrenmeye yönelik tutumlar bu bileşenlerle doğrudan ilişkili.[7] AGS'nin eğitim bilimleri alt testinde öğrenme psikolojisi ile öğretim yöntem ve teknikleri ayrı konular; öz düzenleme bu başlıklarda karşılaşılabilecek bir kavram.[8] Yakın kavram için üstbiliş nedir?

    Özet

    • Öz düzenleme, öğrencinin kendi öğrenmesi için hedef koyması, stratejisini seçmesi, kendini izlemesi ve sonucu değerlendirmesi.
    • Zimmerman'a göre süreç üç evreli bir döngü: ön düşünme, performans, öz yansıtma.
    • Panadero (2017) alandaki altı modeli karşılaştırıyor; ortak payda hedef, izleme ve yansıtma.
    • Okul düzeyindeki müdahaleler üzerine bir meta-analiz, öz düzenlemenin öğretilebildiğini gösteriyor.
    • Etkili stratejiler: kendini sınama ve aralıklı tekrar; yeniden okumak değil.

    Sık sorulan sorular

    Öz düzenlemeli öğrenme nedir?

    Öğrencinin kendi öğrenme sürecini yönetmesi: hedef koyması, uygun stratejileri seçmesi, öğrenirken kendini izlemesi ve sonunda sonucu değerlendirip bir sonraki adımı ayarlaması.

    Zimmerman'ın öz düzenleme evreleri nelerdir?

    Ön düşünme (görevi çözümleme, hedef ve plan, öz yeterlik), performans (öz denetim ve öz gözlem) ve öz yansıtma (öz değerlendirme ve tepkiler). Evreler döngüsel olarak birbirini besliyor.

    Öz düzenleme öğretilebilir mi?

    Evet. Dignath ve Büttner'in ilkokul ve ortaokul düzeyindeki müdahale çalışmalarını birleştiren meta-analizi, öz düzenleme eğitiminin akademik başarı ve strateji kullanımı üzerinde olumlu etkiler gösterdiğini bildiriyor.

    Öz düzenleme ile üstbiliş aynı şey mi?

    Değil, ama iç içe. Üstbiliş kişinin kendi düşünmesine dair bilgisi ve onu izlemesi; öz düzenleme ise üstbilişin yanında motivasyonu, duyguları ve davranışı da kapsayan daha geniş bir süreç.

    Öğrencilere öz düzenleme nasıl kazandırılır?

    Hedef koymayı açıkça öğretmek, çalışırken kendini sınama ve izleme araçları vermek, ödev sonunda "ne işe yaradı, ne yaramadı" yansıtması yaptırmak ve öğretmenin kendi düşünme sürecini sesli modellemesi.

    Öz düzenleme AGS'de çıkar mı?

    AGS eğitim bilimleri alt testinin öğrenme psikolojisi ve öğretim yöntemleri konularında karşılaşılabilecek bir kavram.

    Kaynaklar

    1. 1

      Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70. ↑ Metinde: abcç

    2. 2

      Panadero, E. (2017). A review of self-regulated learning: Six models and four directions for research. Frontiers in Psychology, 8, 422. ↑ Metinde: ab

    Tümünü gör · 6 kaynak dahaDaha az göster
    1. 3

      Dignath, C. ve Büttner, G. (2008). Components of fostering self-regulated learning among students: A meta-analysis on intervention studies at primary and secondary school level. Metacognition and Learning, 3(3), 231–264. ↑ Metinde göster

    2. 4

      Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J. ve Willingham, D. T. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques: Promising directions from cognitive and educational psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58. ↑ Metinde: ab

    3. 5

      Roediger, H. L. ve Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255. ↑ Metinde: ab

    4. 6

      Wisniewski, B., Zierer, K. ve Hattie, J. (2020). The power of feedback revisited: A meta-analysis of educational feedback research. Frontiers in Psychology, 10, 3087. ↑ Metinde göster

    5. 7

      Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı. ↑ Metinde göster

    6. 8

      ÖSYM (2026). 2026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu. ↑ Metinde göster

    Atıf

    APA 7

    BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. BÖTE Blog. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir

    BibTeX

    @online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}

    Sitene göm

    Atıf kartını kendi sitenize ya da ders sayfanıza ekleyin. Kart APA 7 ve BibTeX kaydını birlikte taşır.

    Her sitede çalışır, JavaScript gerektirmez; bağlantı arama motorlarınca da görülür.

    <blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir">
  <p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir">Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması</a></strong> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>@online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}</pre>
  </details>
</blockquote>

    Hazır atıf kartı; yazı güncellendiğinde kart da kendiliğinden güncellenir.

    <iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir"
  title="Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması: atıf kartı (BÖTE Blog)"
  width="100%" height="360" loading="lazy"
  style="border:0;max-width:680px"></iframe>

    README, GitHub, Notion ve statik site üreticileri için.

    > **[Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması](https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir

```bibtex
@online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}
```

    React ve Next.js bileşeni.

    const bibtex = `@online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;

export function BoteAtif() {
  return (
    <blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir">
      <p><a href="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir"><strong>Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması</strong></a> · BÖTE Blog</p>
      <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir</p>
      <details>
        <summary>BibTeX</summary>
        <pre>{bibtex}</pre>
      </details>
    </blockquote>
  );
}

    Vue 3 tek dosya bileşeni (Nuxt ile de çalışır).

    <script setup>
const bibtex = `@online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<template>
  <blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir">
    <p><a href="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir"><strong>Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması</strong></a> · BÖTE Blog</p>
    <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir</p>
    <details>
      <summary>BibTeX</summary>
      <pre>{{ bibtex }}</pre>
    </details>
  </blockquote>
</template>

    Svelte ve SvelteKit bileşeni.

    <script>
  const bibtex = `@online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir">
  <p><a href="https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir"><strong>Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması</strong></a> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>{bibtex}</pre>
  </details>
</blockquote>

    Atıf verisini JSON olarak çekip sayfaya ekler.

    // Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir.json");
const atif = await yanit.json();

const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib);

    APA 7 metnini yazdırır, BibTeX kaydını .bib dosyasına ekler.

    import requests

atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir.json", timeout=10).json()

print(atif["apa"])  # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
    bib.write(atif["bibtex"] + "\n")  # BibTeX

    biblatex ile APA 7 biçeminde kaynakça.

    % 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
%    @online{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir,
%      author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
%      title        = {Öz Düzenlemeli Öğrenme Nedir? Evreler ve Sınıf Uygulaması},
%      organization = {BÖTE Blog},
%      year         = {2026},
%      date         = {2026-10-31},
%      url          = {https://bote.web.tr/blog/oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir},
%      langid       = {turkish}
%    }

% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-oz-duzenlemeli-ogrenme-nedir}.
\printbibliography
\end{document}
    Nasıl eklenir? JSON verisi

    Yayın tarihi:

    Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google Haberler'de takip edin

    Bunlar da ilginizi çekebilir
    İş birliği

    Ücretsiz indir ve kaydol

    Üniversite hayatının fırsatları tek uygulamada

    App Store'dan indirGoogle Play'den indirAppGallery'den indir
    UniConnectly'yi keşfet