BEP, özel eğitim ihtiyacı olan bir öğrencinin okuldaki eğitiminin yol haritası. Öğretmenler için mesleki bir sorumluluk, veliler için çocuklarının hakkı, öğretmen adayları için de AGS ve ÖABT'de karşılarına çıkan bir konu. Bu yazı BEP'in ne olduğunu, içinde neler bulunduğunu, kimin hazırladığını ve nasıl kullanıldığını Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin güncel metninden anlatıyor.[1]
BEP'in yasal temeli
Türkiye'de özel eğitimin çerçevesini 1997 tarihli 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çiziyor. KHK'nin 4. maddesindeki temel ilkelerden biri doğrudan BEP'le ilgili: özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esas. Aynı maddedeki diğer ilkeler BEP'in ruhunu tamamlıyor: özel eğitime erken başlamak, bireyi sosyal ve fiziksel çevresinden mümkün olduğunca ayırmamak, uyarlamalar yaparak diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik vermek ve ailenin sürecin her boyutuna katılmasını sağlamak.[2]
Uygulamanın ayrıntısı 7 Temmuz 2018 tarihli Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nde. Yönetmelik BEP'i şöyle tanımlıyor: özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin takip ettikleri program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansları doğrultusunda hedeflenen amaçlara ulaşmaya yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programı.[1]
BEP'te neler yer alır?
Yönetmeliğin 20. maddesi BEP'in içeriğini sayıyor:[1]
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Amaçlar | Eğitim planındaki yıllık amaçlar ve kısa dönemli amaçlar |
| Destek hizmetler | Destek eğitim hizmetinin türü, süresi, kimin tarafından ve nasıl sağlanacağı |
| Yöntem ve materyal | Öğretimde ve değerlendirmede kullanılacak yöntem, teknik ve materyaller |
| Ortam | Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeler |
| Davranış | Davranış problemlerini önleme ya da azaltma ve olumlu davranış kazandırma tedbirleri |
| Kişisel bilgiler | Öğrencinin kişisel bilgileri |
Veri notu: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği madde 20, güncel metin; erişim 31 Ekim 2026.
BEP'in en önemli özelliği, sıfırdan yazılan ayrı bir müfredat olmaması: öğrencinin zaten takip ettiği program temel alınıyor ve bu programın amaçları öğrencinin performansına göre bireyselleştiriliyor. Tam zamanlı kaynaştırmadaki öğrenci, kayıtlı olduğu okulun programını takip ediyor ve BEP bu programa göre hazırlanıyor.[1] MEB'in 2024 tarihli genelgesine göre özel eğitim okulları ve kaynaştırma sınıflarındaki BEP'lerin de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarına dayandırılması gerekiyor.[3]
BEP'i kim hazırlar?
Yönetmeliğin 47. maddesine göre BEP'i okulda kurulan BEP geliştirme birimi hazırlıyor. Birim, okul müdürü ya da görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında şu üyelerden oluşuyor:[1]
- Rehberlik öğretmeni,
- Öğrencinin sınıf öğretmeni,
- Öğrencinin dersini okutan alan öğretmenleri,
- Öğrencinin velisi,
- Öğrencinin kendisi.
Gerektiğinde özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üye de birime katılıyor; mesleki eğitim veren özel eğitim okullarında meslek derslerini okutan bir alan öğretmeni ekleniyor. Kaynaştırma ya da bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda bu birimin kurulması zorunlu.[1]
Birimin görevleri BEP yazmakla sınırlı değil (madde 48): BEP'in uygulanmasını, izlenmesini ve değerlendirilmesini koordine etmek, öğrencinin gelişimine göre BEP'te değişiklik yapmak, ortam ve materyal önerileri sunmak, destek eğitim odasında eğitim alacak öğrencileri, dersleri ve haftalık saatleri belirlemek, sınavlarda refakat gerekenleri belirlemek ve velinin yazılı talebi üzerine ilkokulda bir defaya mahsus sınıf tekrarına karar vermek bunlardan bazıları.[1]
BEP ve değerlendirme
BEP yalnız öğretimi değil, notlandırmayı da belirliyor. Yönetmeliğin 24. maddesine göre tam zamanlı kaynaştırmadaki öğrencilerin başarıları BEP'lerine göre değerlendiriliyor; ölçme süreçlerinde yetersizlik türü ve performansa göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyalde düzenleme yapılıyor. Bazı somut hükümler:[1]
- İşitme yetersizliği, zihinsel yetersizliği ya da otizmi olan öğrenciler velinin yazılı talebi ve birimin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabiliyor.
- Görme yetersizliği olan öğrenciler için şekil ve grafik içeren sorular kabartma, betimleme ya da eşdeğer sorularla hazırlanıyor.
- Motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler velinin talebiyle motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden muaf tutulabiliyor.
Araştırmalar ne diyor?
BEP'in amacı, öğrenciyi mümkün olduğunca akranlarıyla birlikte ve kendi ihtiyaçlarına göre eğitmek. Kaynaştırmanın etkilerini inceleyen çalışmalar bu yaklaşımı genel olarak destekliyor: Ruijs ve Peetsma'nın derlemesi, kaynaştırmanın özel gereksinimli öğrencilere ve akranlarına etkisinin çalışmaların çoğunda nötr ya da olumlu olduğunu bildiriyor.[4] Szumski ve arkadaşlarının yaklaşık 4,8 milyon öğrenciyi kapsayan 47 çalışmalık meta-analizi de kaynaştırma sınıflarında özel gereksinimi olmayan öğrencilerin başarısıyla olumlu ama zayıf bir ilişki buldu; yani kaynaştırma akranların başarısını düşürmüyor.[5] Bu sonuçlar, iyi hazırlanmış bir BEP'le desteklenen kaynaştırmanın sınıfın bütünü için de bir risk olmadığını gösteriyor.
Öğretmen ve aday öğretmen için
Sınıfında kaynaştırma öğrencisi olan her öğretmen BEP geliştirme biriminin doğal üyesi; yani BEP yalnız özel eğitim öğretmeninin işi değil. MEB'in atama çizelgesine göre özel eğitim öğretmenleri kaynaştırma uygulanan okulların destek eğitim odalarında da görev yapıyor.[6] ÖABT Özel Eğitim'in alan bilgisi testinde "bireyselleştirilmiş eğitim programları" ayrı bir konu (%6), alan eğitiminde de 2024 TYMM özel eğitim programları yer alıyor.[7] 2026'da bu teste 6.524 aday girdi.[8] Kaynaştırmanın bütün çerçevesi için kaynaştırma eğitimi, mesleğe giriş için özel eğitim öğretmeni nasıl olunur? yazılarına bakın.
Özet
- BEP, özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci için takip ettiği program esas alınarak hazırlanan ve destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programı.
- Yönetmeliğe göre BEP'te yıllık ve kısa dönemli amaçlar, destek hizmetler, yöntem ve materyaller, ortam düzenlemeleri ve davranış tedbirleri yer alıyor.
- BEP'i okuldaki BEP geliştirme birimi hazırlıyor: müdür ya da müdür yardımcısı, rehber öğretmen, sınıf ve alan öğretmenleri, veli ve öğrenci.
- Kaynaştırma öğrencisinin başarısı BEP'ine göre değerlendiriliyor.
- 2024'ten beri BEP'lerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarına dayandırılması isteniyor.
Sık sorulan sorular
BEP nedir?
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP), özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin takip ettikleri program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansları doğrultusunda hazırlanan ve destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programı.
BEP'i kim hazırlar?
Okuldaki BEP geliştirme birimi. Birim okul müdürü ya da görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında rehber öğretmen, öğrencinin sınıf öğretmeni, dersine giren alan öğretmenleri, veli ve öğrenciden oluşuyor.
BEP'te neler yer alır?
Yönetmeliğin 20. maddesine göre yıllık ve kısa dönemli amaçlar, destek eğitim hizmetinin türü ve süresi, öğretim ve değerlendirme yöntemleri ve materyaller, eğitim ortamı düzenlemeleri, davranış problemlerine yönelik tedbirler ve öğrencinin kişisel bilgileri.
Kaynaştırma öğrencisi nasıl değerlendirilir?
Yönetmeliğin 24. maddesine göre öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendiriliyor; süre, ortam, yöntem ve materyallerde yetersizlik türüne göre düzenleme yapılıyor.
Veli BEP'e katılabilir mi?
Evet. Veli ve öğrenci BEP geliştirme biriminin üyesi; 573 sayılı KHK de ailelerin özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmasını temel ilke sayıyor.
BEP her okulda zorunlu mu?
Kaynaştırma ya da bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi oluşturulması yönetmeliğe göre zorunlu.
Kaynaklar
Kaynakça ayarları
İkisi de varsayılan olarak kapalıdır; seçiminiz bu tarayıcıda hatırlanır.
- 1
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. ↑ Metinde: abcçdefg
Kaynak 1Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018).
Madde 4 tanımlar (BEP, destek eğitim odası, kaynaştırma), madde 20 BEP içeriği, madde 21 BİLSEM programları, madde 22-25 kaynaştırma ve destek eğitim odası, madde 47-48 BEP geliştirme birimi.
Yazıda kullanıldığı yerler
- Giriş
- BEP'in yasal temeli
- BEP'te neler yer alır? · 2 atıf
- BEP'i kim hazırlar? · 3 atıf
- BEP ve değerlendirme
- 2
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573). ↑ Metinde göster
Kaynak 2Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573)
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997).
Madde 4 özel eğitimin temel ilkeleri: erken başlama, çevreden ayırmadan, diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik, bireyselleştirilmiş eğitim planı, aile katılımı.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Tümünü gör · 6 kaynak dahaDaha az göster
- 3
Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı. ↑ Metinde göster
Kaynak 3Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı
Millî Eğitim Bakanlığı (2024).
Özel eğitim okulları ve kaynaştırma sınıflarında BEP'lerin Maarif Modeli programlarına dayandırılması.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 4
Ruijs, N. M. ve Peetsma, T. T. D. (2009). Effects of inclusion on students with and without special educational needs reviewed. Educational Research Review, 4(2), 67–79. ↑ Metinde göster
Kaynak 4Effects of inclusion on students with and without special educational needs reviewed
Ruijs, N. M. ve Peetsma, T. T. D. (2009). Educational Research Review, 4(2), 67–79.
Kaynaştırmanın özel gereksinimli olan ve olmayan öğrencilere etkisini inceleyen derleme.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 5
Szumski, G., Smogorzewska, J. ve Karwowski, M. (2017). Academic achievement of students without special educational needs in inclusive classrooms: A meta-analysis. Educational Research Review, 21, 33–54. ↑ Metinde göster
Kaynak 5Academic achievement of students without special educational needs in inclusive classrooms: A meta-analysis
Szumski, G., Smogorzewska, J. ve Karwowski, M. (2017). Educational Research Review, 21, 33–54.
47 çalışma, yaklaşık 4,8 milyon öğrenci; kaynaştırma sınıflarında özel gereksinimi olmayan öğrencilerin başarısıyla olumlu ama zayıf ilişki.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 6
MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler). ↑ Metinde göster
Kaynak 6Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler)
MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025).
Özel eğitim öğretmeninin destek eğitim odası ve kaynaştırma uygulamalarındaki görevleri (ek çizelge).
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 7
ÖSYM (2026). 2026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu. ↑ Metinde göster
Kaynak 72026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu
ÖSYM (2026).
Tablo-1: AGS eğitim bilimleri alt testinin konuları (öğrenme psikolojisi, gelişim psikolojisi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vb.) ve ağırlığı.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 8
ÖSYM (2026). 2026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler. ↑ Metinde göster
Kaynak 82026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler
ÖSYM (2026).
ÖABT Özel Eğitim: 6.524 aday, ortalama 31,7 net.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Atıf
APA 7
BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. BÖTE Blog. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir
BibTeX
@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
} Sitene göm
Atıf kartını kendi sitenize ya da ders sayfanıza ekleyin. Kart APA 7 ve BibTeX kaydını birlikte taşır.
Her sitede çalışır, JavaScript gerektirmez; bağlantı arama motorlarınca da görülür.
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir">
<p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir">BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi</a></strong> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
}</pre>
</details>
</blockquote> Hazır atıf kartı; yazı güncellendiğinde kart da kendiliğinden güncellenir.
<iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/bep-nedir"
title="BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi: atıf kartı (BÖTE Blog)"
width="100%" height="360" loading="lazy"
style="border:0;max-width:680px"></iframe> README, GitHub, Notion ve statik site üreticileri için.
> **[BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi](https://bote.web.tr/blog/bep-nedir)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir
```bibtex
@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
}
``` React ve Next.js bileşeni.
const bibtex = `@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
}`;
export function BoteAtif() {
return (
<blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir"><strong>BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote>
);
} Vue 3 tek dosya bileşeni (Nuxt ile de çalışır).
<script setup>
const bibtex = `@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<template>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir"><strong>BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{{ bibtex }}</pre>
</details>
</blockquote>
</template> Svelte ve SvelteKit bileşeni.
<script>
const bibtex = `@online{bote-bep-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bep-nedir"><strong>BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bep-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote> Atıf verisini JSON olarak çekip sayfaya ekler.
// Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/bep-nedir.json");
const atif = await yanit.json();
const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib); APA 7 metnini yazdırır, BibTeX kaydını .bib dosyasına ekler.
import requests
atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/bep-nedir.json", timeout=10).json()
print(atif["apa"]) # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
bib.write(atif["bibtex"] + "\n") # BibTeX biblatex ile APA 7 biçeminde kaynakça.
% 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
% @online{bote-bep-nedir,
% author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
% title = {BEP Nedir? Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Rehberi},
% organization = {BÖTE Blog},
% year = {2026},
% date = {2026-10-31},
% url = {https://bote.web.tr/blog/bep-nedir},
% langid = {turkish}
% }
% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-bep-nedir}.
\printbibliography
\end{document} Yayın tarihi:
Bu yazı faydalı oldu mu?
Yorumlar
Henüz yorum yok.


