Kaynaştırma, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin akranlarıyla aynı okulda, mümkünse aynı sınıfta eğitim alması. Türkiye'de mevzuattaki adı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim. Bu yazı kaynaştırmanın yasal çerçevesini, sınıftaki kurallarını, öğrencinin değerlendirilmesini ve araştırmaların ne dediğini Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin güncel metninden ve uluslararası çalışmalardan topluyor.[1]
Kaynaştırma nedir?
Yönetmelik kaynaştırmayı şöyle tanımlıyor: özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını ve eğitim amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla, bu bireylere destek eğitim hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitim.[1]
Bu yaklaşımın dayanağı 573 sayılı KHK'nin temel ilkeleri: özel eğitim hizmetleri bireyi sosyal ve fiziksel çevresinden mümkün olduğunca ayırmadan planlanıyor ve eğitsel performansa göre amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik veriliyor.[2]
Karar ve süreç
Yönetmeliğin 22. maddesine göre özel eğitim ihtiyacı olan bireyler Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporu doğrultusunda her tür ve kademedeki eğitimlerini kaynaştırma yoluyla sürdürebiliyor. Okul öncesi, ilköğretim ya da mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okullarında da kaynaştırma yapılabiliyor. Kaynaştırma yapılan okullarda BEP geliştirme birimi kurulması zorunlu; öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu ile ödül ve disiplin kurulu, kaynaştırma öğrencileriyle ilgili kararlarda bu birimle iş birliği yapıyor.[1] BEP'in ayrıntısı için BEP nedir?
Sınıftaki kurallar
Tam zamanlı kaynaştırmaya ilişkin 23. madde birkaç somut kural koyuyor:[1]
| Kural | Ayrıntı |
|---|---|
| Program | Öğrenci kayıtlı olduğu okulun programını takip ediyor; BEP bu programa göre hazırlanıyor |
| Diploma | Ortaöğretimi tamamlayana akranlarına verilen diploma düzenleniyor |
| Öğrenci sayısı | Her şubeye eşit sayıda ve en fazla 2 özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci; birleştirilmiş sınıflarda ihtiyaca göre artırılabiliyor |
| Özel eğitim okulunda kaynaştırma | Sınıf mevcudu, 5'i özel eğitim ihtiyacı olan birey olmak üzere okul öncesinde en fazla 14, diğer kademelerde 15 |
| Ortam | Uygun ortam düzenlemeleri yapılıyor ve destek eğitim odası açılıyor |
Veri notu: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği madde 23, güncel metin; erişim 31 Ekim 2026.
Değerlendirme ve muafiyetler
Kaynaştırma öğrencisi sınıfın geri kalanıyla aynı ölçütlerle değil, BEP'ine göre değerlendiriliyor. Ölçme süreçlerinde yetersizlik türü, gelişim özellikleri ve performansa göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyallerde düzenleme yapılıyor; merkezî sınavlarda da gerekli tedbirler alınıyor. İşitme ya da zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenciler velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabiliyor ve merkezî sınavlarda yabancı dil sınavından da muaf oluyor. Görme yetersizliği olan öğrenciler için şekil ve grafik içeren sorular kabartma, betimleme ya da eşdeğer sorularla hazırlanıyor; motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler uygulamalı bölümlerden muaf tutulabiliyor.[1]
Destek eğitim odası
Kaynaştırmanın en önemli destek aracı destek eğitim odası. Yönetmeliğin 25. maddesine göre bu odalar il ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifiyle açılıyor. Hangi öğrencinin hangi derslerden ve haftada kaç saat eğitim alacağını BEP geliştirme birimi belirliyor; bu süre haftalık toplam ders saatinin %40'ını aşamıyor. Eğitim esas olarak bire bir; performansı aynı düzeyde olan öğrencilerle en fazla 3 kişilik grup eğitimi de yapılabiliyor. Odada özel eğitim, okul öncesi, sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilebiliyor.[1] MEB'in atama çizelgesi de destek eğitim odasındaki özel eğitim uygulamalarını özel eğitim öğretmeninin görevleri arasında sayıyor.[3] Ayrıntı: destek eğitim odası nedir?
Araştırmalar ne diyor?
Kaynaştırmaya en sık yöneltilen soru, akranların başarısını etkileyip etkilemediği. Szumski, Smogorzewska ve Karwowski'nin yaklaşık 4,8 milyon öğrenciyi kapsayan 47 çalışmalık meta-analizi, kaynaştırma sınıflarına devam etmenin özel gereksinimi olmayan öğrencilerin akademik başarısıyla olumlu ama zayıf bir ilişkisi olduğunu buldu; yani kaynaştırma akranların başarısını düşürmüyor.[4] Ruijs ve Peetsma'nın derlemesi de kaynaştırmanın hem özel gereksinimli öğrencilere hem akranlarına etkisinin çalışmaların çoğunda nötr ya da olumlu olduğunu bildiriyor.[5]
Bu sonuçların koşulu var: etkiler, öğretmenin hazırlığına, destek hizmetlerin varlığına ve sınıf düzenlemelerine bağlı. Mevzuattaki şube başına iki öğrenci sınırı, destek eğitim odası ve BEP geliştirme birimi bu koşulları sağlamaya yönelik araçlar.
Öğretmenler için
Kaynaştırma bütün öğretmenlerin işi: sınıf ve alan öğretmenleri BEP geliştirme biriminin üyesi ve öğrencinin derslerini veren öğretmenler. MEB'in 2024 genelgesine göre kaynaştırma sınıflarındaki BEP'ler de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarına dayanıyor.[6] AGS'nin eğitim bilimleri alt testinde rehberlik ve öğretim yöntemleri, ÖABT Özel Eğitim'de de kaynaştırma ve BEP konuları yer alıyor.[7] 2026'da ÖABT Özel Eğitim'e 6.524 aday girdi.[8]
Özet
- Kaynaştırma, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıfında yarı zamanlı eğitim alması.
- Karar Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporuna göre veriliyor; kaynaştırma yapılan okulda BEP geliştirme birimi zorunlu.
- Tam zamanlı kaynaştırmada her şubeye en fazla 2 özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci yerleştiriliyor.
- Öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendiriliyor; destek eğitim haftalık ders saatinin %40'ını aşmıyor.
- 47 çalışmalık bir meta-analiz, kaynaştırmanın akranların başarısını düşürmediğini gösterdi.
Sık sorulan sorular
Kaynaştırma eğitimi nedir?
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını sağlamak için destek eğitim hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitim.
Kaynaştırma kararı nasıl verilir?
Yönetmeliğin 22. maddesine göre Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporu doğrultusunda. Öğrenci eğitimine her tür ve kademede kaynaştırma ya da bütünleştirme yoluyla devam edebiliyor.
Bir sınıfta kaç kaynaştırma öğrencisi olabilir?
Tam zamanlı kaynaştırmada öğrenciler sınıflara eşit sayıda ve her şubede 2 öğrenciyi geçmeyecek şekilde yerleştiriliyor; birleştirilmiş sınıflarda bu sayı ihtiyaca göre artırılabiliyor.
Kaynaştırma öğrencisi nasıl notlandırılır?
Başarısı BEP'ine göre değerlendiriliyor; ölçmede yetersizlik türüne göre süre, ortam, yöntem ve materyal düzenlemeleri yapılıyor.
Destek eğitim odası nedir?
Tam zamanlı kaynaştırmadaki öğrencilere ve özel yetenekli öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim verilen ortam. Haftalık destek eğitim saati toplam ders saatinin %40'ını aşmıyor.
Kaynaştırma diğer öğrencilerin başarısını düşürür mü?
Szumski ve arkadaşlarının 47 çalışmayı ve yaklaşık 4,8 milyon öğrenciyi kapsayan meta-analizine göre hayır; ilişki olumlu ama zayıf.
Kaynaklar
Kaynakça ayarları
İkisi de varsayılan olarak kapalıdır; seçiminiz bu tarayıcıda hatırlanır.
- 1
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. ↑ Metinde: abcçde
Kaynak 1Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018).
Madde 4 tanımlar (BEP, destek eğitim odası, kaynaştırma), madde 20 BEP içeriği, madde 21 BİLSEM programları, madde 22-25 kaynaştırma ve destek eğitim odası, madde 47-48 BEP geliştirme birimi.
Yazıda kullanıldığı yerler
- Giriş
- Kaynaştırma nedir?
- Karar ve süreç
- Sınıftaki kurallar
- Değerlendirme ve muafiyetler
- Destek eğitim odası
- 2
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573). ↑ Metinde göster
Kaynak 2Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573)
Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997).
Madde 4 özel eğitimin temel ilkeleri: erken başlama, çevreden ayırmadan, diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik, bireyselleştirilmiş eğitim planı, aile katılımı.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Tümünü gör · 6 kaynak dahaDaha az göster
- 3
MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler). ↑ Metinde göster
Kaynak 3Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler)
MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025).
Özel eğitim öğretmeninin destek eğitim odası ve kaynaştırma uygulamalarındaki görevleri (ek çizelge).
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 4
Szumski, G., Smogorzewska, J. ve Karwowski, M. (2017). Academic achievement of students without special educational needs in inclusive classrooms: A meta-analysis. Educational Research Review, 21, 33–54. ↑ Metinde göster
Kaynak 4Academic achievement of students without special educational needs in inclusive classrooms: A meta-analysis
Szumski, G., Smogorzewska, J. ve Karwowski, M. (2017). Educational Research Review, 21, 33–54.
47 çalışma, yaklaşık 4,8 milyon öğrenci; kaynaştırma sınıflarında özel gereksinimi olmayan öğrencilerin başarısıyla olumlu ama zayıf ilişki.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 5
Ruijs, N. M. ve Peetsma, T. T. D. (2009). Effects of inclusion on students with and without special educational needs reviewed. Educational Research Review, 4(2), 67–79. ↑ Metinde göster
Kaynak 5Effects of inclusion on students with and without special educational needs reviewed
Ruijs, N. M. ve Peetsma, T. T. D. (2009). Educational Research Review, 4(2), 67–79.
Kaynaştırmanın özel gereksinimli olan ve olmayan öğrencilere etkisini inceleyen derleme.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 6
Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı. ↑ Metinde göster
Kaynak 6Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı
Millî Eğitim Bakanlığı (2024).
Özel eğitim okulları ve kaynaştırma sınıflarında BEP'lerin Maarif Modeli programlarına dayandırılması.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 7
ÖSYM (2026). 2026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu. ↑ Metinde göster
Kaynak 72026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu
ÖSYM (2026).
Tablo-1: AGS eğitim bilimleri alt testinin konuları (öğrenme psikolojisi, gelişim psikolojisi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vb.) ve ağırlığı.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 8
ÖSYM (2026). 2026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler. ↑ Metinde göster
Kaynak 82026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler
ÖSYM (2026).
ÖABT Özel Eğitim: 6.524 aday, ortalama 31,7 net.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Atıf
APA 7
BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. BÖTE Blog. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir
BibTeX
@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
} Sitene göm
Atıf kartını kendi sitenize ya da ders sayfanıza ekleyin. Kart APA 7 ve BibTeX kaydını birlikte taşır.
Her sitede çalışır, JavaScript gerektirmez; bağlantı arama motorlarınca da görülür.
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir">
<p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir">Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar</a></strong> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
}</pre>
</details>
</blockquote> Hazır atıf kartı; yazı güncellendiğinde kart da kendiliğinden güncellenir.
<iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/kaynastirma-egitimi-nedir"
title="Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar: atıf kartı (BÖTE Blog)"
width="100%" height="360" loading="lazy"
style="border:0;max-width:680px"></iframe> README, GitHub, Notion ve statik site üreticileri için.
> **[Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar](https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir
```bibtex
@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
}
``` React ve Next.js bileşeni.
const bibtex = `@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
}`;
export function BoteAtif() {
return (
<blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir"><strong>Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote>
);
} Vue 3 tek dosya bileşeni (Nuxt ile de çalışır).
<script setup>
const bibtex = `@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<template>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir"><strong>Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{{ bibtex }}</pre>
</details>
</blockquote>
</template> Svelte ve SvelteKit bileşeni.
<script>
const bibtex = `@online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir"><strong>Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote> Atıf verisini JSON olarak çekip sayfaya ekler.
// Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/kaynastirma-egitimi-nedir.json");
const atif = await yanit.json();
const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib); APA 7 metnini yazdırır, BibTeX kaydını .bib dosyasına ekler.
import requests
atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/kaynastirma-egitimi-nedir.json", timeout=10).json()
print(atif["apa"]) # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
bib.write(atif["bibtex"] + "\n") # BibTeX biblatex ile APA 7 biçeminde kaynakça.
% 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
% @online{bote-kaynastirma-egitimi-nedir,
% author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
% title = {Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar},
% organization = {BÖTE Blog},
% year = {2026},
% date = {2026-10-31},
% url = {https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir},
% langid = {turkish}
% }
% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-kaynastirma-egitimi-nedir}.
\printbibliography
\end{document} Yayın tarihi:
Bu yazı faydalı oldu mu?
Yorumlar
Henüz yorum yok.


