bote.web.tr AGS rehberiniz

Yükleniyor…
    Menü
    Eğitim Teknolojileri

    BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları

    BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları

    BTY yapay zekâ teması: 5. sınıfta uygulamalar, alt dallar ve etik; 6. sınıfta girdi, araçlar ve model geliştirme. Kazanımlar, etkinlikler ve çerçeveler.

    4 dk okuma
    AI ile Özetle

    Maarif Modeli'yle yazılan BTY programının en dikkat çekici yeniliği yapay zekânın ayrı bir tema olması. 5. sınıfta 8, 6. sınıfta 10 ders saati ayrılan bu tema, ayrıca ilk temada yapay zekânın temel kavramlarını sorgulayan bir öğrenme çıktısıyla destekleniyor.[1] Bu yazı iki yılın yapay zekâ kazanımlarını, programın önerdiği etkinlikleri ve uluslararası çerçevelerle bağlantısını anlatıyor.

    Yapay zekâ kazanımları bir bakışta

    SınıfKazanımÖzet
    5BTY.5.1.4Yapay zekâ ile ilgili temel kavram ve özellikleri sorgulama
    5BTY.5.5.1Yapay zekâ uygulamalarını sınıflandırma
    5BTY.5.5.2Yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetme
    6BTY.6.5.1Yapay zekâ girdileri hakkında bilgi toplama
    6BTY.6.5.2Yapay zekâ araç ve teknolojileri ile çalışma
    6BTY.6.5.3Yapay zekâ araç ve teknolojileri ile model geliştirme
    6BTY.6.6.3Blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli ürün ortaya koyma

    Veri notu: MEB, BTY Dersi Öğretim Programı (5 ve 6. sınıflar), 2025; erişim 31 Ekim 2026.[1]

    5. sınıf: Yapay zekâ nerede, nasıl çalışıyor?

    Tema "Yapay zekâ sizce nerelerde kullanılabilir?" sorusuyla açılıyor. Program günlük hayattan örnekler sayıyor: akıllı telefonlar, film öneri sistemleri, ev otomasyonu, sağlıkta tanı uygulamaları, eğitimde ders çalışma programları. Gruplar kendilerine verilen başlıkta üç farklı yapay zekâ uygulaması listeliyor.[1]

    Çalışma sistemini anlatmak için programın önerdiği etkinlik basit ama öğretici: meyve türleri. Muz, armut, şeftali gibi meyvelerin fotoğrafları toplanıp her biri etiketleniyor; renk ve şekil gibi özellikler belirleniyor; bir yapay zekâ uygulamasında model oluşturulup hangi meyvenin hangisi olduğu öğretiliyor; sonra model yeni bir fotoğrafla test ediliyor. Öğrenciler böylece modelin güvenilir veriyle beslenmesi gerektiğini fark ediyor. Altyapı yoksa aynı etkinlik kâğıt, etiket kartı ve "Eğer bu meyve kırmızı ve yuvarlaksa elmadır" gibi kurallarla yapılıyor.[1]

    Ardından tahtaya "Yapay Zekânın Alt Dalları" başlığı yazılıyor; gruplar örneğin makine öğrenmesini veri girdisi ve çıktısını canlandıran bir drama ya da diyalogla anlatıyor ve alt dalları gruplandırıyor.[1]

    5. sınıf: Yapay zekâ etiği ve gizlilik

    BTY.5.5.2'de öğrenciler yapay zekâdaki etik ve güvenlik/gizlilik risklerini ve önlemlerini belirliyor. Gruplar akıllı telefon uygulamaları, oyunlar, robotlar ya da sağlık uygulamalarından birini seçip etik açıdan, hukuki boyutlarıyla ve alınması gereken e-güvenlik/e-gizlilik önlemleriyle tartışıyor. Performans görevinde seçilen alan özel hayatın gizliliği, veri güvenliği, dijital bağımlılık riski ve ayrımcılık gibi sorunlar açısından araştırılıp afiş ya da posterle sunuluyor.[1]

    Bu tartışmanın hukuki zemini kişisel verilerin korunması: 6698 sayılı Kanun kişisel veriyi kimliği belirli ya da belirlenebilir kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlıyor.[2] Programın 5. sınıf etik teması da öğrencilere "Yapay zekâ uygulamalarına kişisel bilgilerinizi yazmak güvenli midir?" sorusunu soruyor.[1] Ayrıntı: siber güvenlik ve güçlü şifre.

    6. sınıf: Girdi, araçlar, model

    Girdi (BTY.6.5.1). Program girdinin önemini sayıyla anlatıyor: 100.000 yerine 500.000 etiketlenmiş bitki görüntüsüyle eğitilen bir modelin gördüğü bitkiyi doğru sınıflandırma oranı artar. Etkili girdinin özellikleri: verilerin doğru etiketlenmesi, farklı kaynaklardan çeşitli veri türleri, güncel veri, net ve anlaşılır ifadeler, gereksiz bilgiden arındırılmış olmak. Öğrenciler merak ettikleri bir konu için anket hazırlayıp veri topluyor, bu veriyi tablolama programında tablo ve grafiğe dönüştürüyor; anket sırasında başkalarının mahremiyetine saygı gösteriliyor.[1]

    Program net girdinin önemini günlük bir örnekle de anlatıyor: "Bu cumartesi günü gel" yerine "Gelecek cumartesi günü saat 17.00'de bizim eve gel" demek gerekir; yapay zekâ sistemlerinde de net ifadeler daha doğru çıktı verir.[1]

    Araçlar (BTY.6.5.2). Öğrencilere bilgi toplama, içerik üretme, dil çevirisi ve görsel oluşturma gibi farklı amaçlara hizmet eden yapay zekâ araçları tanıtılıyor. Gruplar bir senaryoya göre ihtiyacını belirleyip aracı seçiyor, net komutlar veriyor ve çıktıyı uygunluk ve verimlilik açısından değerlendiriyor. Bu aşamada hukuki boyut da açılıyor: "Bir yapay zekâ sistemi yanlış bir karar verirse sorumluluk kimde olur?"[1]

    Model (BTY.6.5.3). Öğrenciler gerçek bir hayat problemi belirleyip yapay zekâ araçlarıyla bir model oluşturuyor, uyguluyor ve süreç ile sonuçlarını değerlendiriyor. Performans görevi olarak millî ve manevi değerlere uygun, özgün bir model geliştirilip sunulabiliyor.[1] Yılın sonunda bu bilgi blok tabanlı ortamda yapay zekâ destekli bir ürüne dönüşüyor: blok tabanlı programlama.

    Uluslararası çerçevelerle karşılaştırma

    BTY'nin yapay zekâ teması dünyadaki okul çerçeveleriyle aynı yönde:

    • AAAI ve CSTA'nın ortak çalışma grubu okul öncesinden liseye yapay zekâ öğretimini beş büyük fikir etrafında kurguladı: algılama, temsil ve akıl yürütme, öğrenme, doğal etkileşim ve toplumsal etki.[3] BTY'deki meyve sınıflandırması "öğrenme", etik tartışmaları "toplumsal etki" fikrine karşılık geliyor.
    • Long ve Magerko alanyazından yapay zekâ okuryazarlığı için 17 yetkinlik ve 15 tasarım önerisi çıkardı; yapay zekânın ne olduğunu tanıma, ne yapabildiğini ve yapamadığını bilme ve verinin rolünü anlama bunların başında geliyor.[4]
    • UNESCO'nun öğrenci çerçevesi yetkinlikleri insan merkezli bakış, yapay zekâ etiği, yapay zekâ teknikleri ve uygulamaları ile yapay zekâ sistem tasarımı alanlarında, anlama, uygulama ve oluşturma düzeylerinde tanımlıyor.[5] BTY'nin 5. sınıfı daha çok anlama, 6. sınıfı uygulama ve oluşturma düzeyinde.

    AB'nin dijital yetkinlik çerçevesi DigComp 2.2 de yapay zekâ sistemleriyle etkileşimi vatandaş yetkinliklerinin parçası sayıyor.[6] ISTE'nin öğrenci standartları ise öğrencinin teknolojiyi bilinçli ve etik kullanan bir "dijital vatandaş" olmasını bekliyor.[7]

    Öğretmenler için

    Program yapay zekâ araçlarının öğretmen rehberliğinde, sınırlı ve kontrollü kullanılmasını, öğrencinin bu araçlardan gelen bilginin güvenilirliğini sorgulamasını öngörüyor.[1] Öğretmenin kendi kullanımı için eğitimde yapay zekâ: öğretmenler için. Temaya göre içerikler programın resmî sayfasında yayımlanıyor.[8]

    Özet

    • BTY'de yapay zekâ ayrı bir tema: 5. sınıfta 8, 6. sınıfta 10 ders saati.
    • 5. sınıf: yapay zekâ uygulamalarını sınıflandırma, alt dallar (makine öğrenmesi gibi), etik ve gizlilik.
    • 6. sınıf: girdi (veri) kavramı, yapay zekâ araçlarıyla çalışma ve gerçek bir problem için model geliştirme.
    • Programın örnek etkinliği: etiketli meyve fotoğraflarıyla basit bir sınıflandırma modeli eğitmek.
    • Uluslararası karşılıkları: AAAI-CSTA "beş büyük fikir" ve UNESCO'nun öğrenci yapay zekâ yetkinlik çerçevesi.

    Sık sorulan sorular

    BTY'de yapay zekâ konusu var mı?

    Evet. Maarif Modeli BTY programında hem 5 hem 6. sınıfta ayrı bir Yapay Zekâ teması var; 5. sınıfta 8, 6. sınıfta 10 ders saati.

    5. sınıf yapay zekâ kazanımları nelerdir?

    BTY.5.5.1 yapay zekâ uygulamalarını sınıflandırma; BTY.5.5.2 yapay zekâya ilişkin etik ve güvenlik/gizlilik önlemlerini yönetme. Ayrıca ilk temada BTY.5.1.4 ile temel kavramlar sorgulanıyor.

    6. sınıf yapay zekâ kazanımları nelerdir?

    BTY.6.5.1 yapay zekâ girdileri hakkında bilgi toplama, BTY.6.5.2 yapay zekâ araçlarıyla çalışma, BTY.6.5.3 yapay zekâ araçlarıyla model geliştirme.

    Yapay zekâda girdi neden önemli?

    Model, verilen veriden öğrenir. Program örneğinde 100.000 yerine 500.000 etiketli bitki görüntüsüyle eğitilen modelin doğru sınıflandırma oranı artıyor.

    Öğrenciler derste yapay zekâ aracı kullanıyor mu?

    Program öğretmen rehberliğinde, amaca uygun ve kontrollü kullanım öngörüyor; öğrenciler aracı seçiyor, net komutlar veriyor ve çıktıyı uygunluk ve verimlilik açısından değerlendiriyor.

    Yapay zekâ etiği derste nasıl işleniyor?

    Öğrenciler bir uygulamayı seçip özel hayatın gizliliği, veri güvenliği, dijital bağımlılık ve ayrımcılık açısından tartışıyor; yanlış kararın sorumluluğunun kimde olduğu soruluyor.

    Kaynaklar

    1. 1

      Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (5 ve 6. Sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2025. ↑ Metinde: abcçdefgğhıi

    2. 2

      Mevzuat Bilgi Sistemi (2016). 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. ↑ Metinde göster

    Tümünü gör · 6 kaynak dahaDaha az göster
    1. 3

      Touretzky, D., Gardner-McCune, C., Martin, F. ve Seehorn, D. (2019). Envisioning AI for K-12: What should every child know about AI?. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 33(01), 9795–9799. ↑ Metinde göster

    2. 4

      Long, D. ve Magerko, B. (2020). What is AI literacy? Competencies and design considerations. Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 1–16. ↑ Metinde göster

    3. 5

      UNESCO (2024). AI competency framework for students. ↑ Metinde göster

    4. 6

      Vuorikari, R., Kluzer, S. ve Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens. Publications Office of the European Union. ↑ Metinde göster

    5. 7

      International Society for Technology in Education (ISTE) (2016). ISTE Standards: For Students. ↑ Metinde göster

    6. 8

      Millî Eğitim Bakanlığı (2026). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı sayfası). ↑ Metinde göster

    Atıf

    APA 7

    BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. BÖTE Blog. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari

    BibTeX

    @online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}

    Sitene göm

    Atıf kartını kendi sitenize ya da ders sayfanıza ekleyin. Kart APA 7 ve BibTeX kaydını birlikte taşır.

    Her sitede çalışır, JavaScript gerektirmez; bağlantı arama motorlarınca da görülür.

    <blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari">
  <p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari">BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları</a></strong> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>@online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}</pre>
  </details>
</blockquote>

    Hazır atıf kartı; yazı güncellendiğinde kart da kendiliğinden güncellenir.

    <iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/bty-yapay-zeka-konulari"
  title="BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları: atıf kartı (BÖTE Blog)"
  width="100%" height="360" loading="lazy"
  style="border:0;max-width:680px"></iframe>

    README, GitHub, Notion ve statik site üreticileri için.

    > **[BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları](https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari

```bibtex
@online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}
```

    React ve Next.js bileşeni.

    const bibtex = `@online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}`;

export function BoteAtif() {
  return (
    <blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari">
      <p><a href="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari"><strong>BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları</strong></a> · BÖTE Blog</p>
      <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari</p>
      <details>
        <summary>BibTeX</summary>
        <pre>{bibtex}</pre>
      </details>
    </blockquote>
  );
}

    Vue 3 tek dosya bileşeni (Nuxt ile de çalışır).

    <script setup>
const bibtex = `@online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<template>
  <blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari">
    <p><a href="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari"><strong>BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları</strong></a> · BÖTE Blog</p>
    <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari</p>
    <details>
      <summary>BibTeX</summary>
      <pre>{{ bibtex }}</pre>
    </details>
  </blockquote>
</template>

    Svelte ve SvelteKit bileşeni.

    <script>
  const bibtex = `@online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-10-31},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari">
  <p><a href="https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari"><strong>BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları</strong></a> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>{bibtex}</pre>
  </details>
</blockquote>

    Atıf verisini JSON olarak çekip sayfaya ekler.

    // Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/bty-yapay-zeka-konulari.json");
const atif = await yanit.json();

const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib);

    APA 7 metnini yazdırır, BibTeX kaydını .bib dosyasına ekler.

    import requests

atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/bty-yapay-zeka-konulari.json", timeout=10).json()

print(atif["apa"])  # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
    bib.write(atif["bibtex"] + "\n")  # BibTeX

    biblatex ile APA 7 biçeminde kaynakça.

    % 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
%    @online{bote-bty-yapay-zeka-konulari,
%      author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
%      title        = {BTY Yapay Zekâ Konuları: 5 ve 6. Sınıf Kazanımları},
%      organization = {BÖTE Blog},
%      year         = {2026},
%      date         = {2026-10-31},
%      url          = {https://bote.web.tr/blog/bty-yapay-zeka-konulari},
%      langid       = {turkish}
%    }

% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-bty-yapay-zeka-konulari}.
\printbibliography
\end{document}
    Nasıl eklenir? JSON verisi

    Yayın tarihi:

    Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google Haberler'de takip edin

    Bunlar da ilginizi çekebilir
    İş birliği

    Ücretsiz indir ve kaydol

    Üniversite hayatının fırsatları tek uygulamada

    App Store'dan indirGoogle Play'den indirAppGallery'den indir
    UniConnectly'yi keşfet