Bilgisayar ağları, BTY 5. sınıfın üçüncü teması: Bilgisayar Ağları ve İletişim. Öğrenciler her gün kullandıkları Wi-Fi'nin, mobil verinin ve Bluetooth'un nasıl çalıştığını, bir ağın hangi parçalardan oluştuğunu ve interneti amacına uygun nasıl kullanacaklarını öğreniyor. Bu yazı konuyu programın kazanımları ve örnekleriyle anlatıyor.[1]
BTY programında ağlar teması
- sınıfta temaya 6 ders saati ayrılmış; üç öğrenme çıktısı var:[1]
| Kazanım | İçerik |
|---|---|
| BTY.5.3.1 | Bilgisayar ağları ve bileşenlerini sorgulayabilme |
| BTY.5.3.2 | Bilgisayar ağları ve bağlanma yöntemlerini sınıflandırabilme |
| BTY.5.3.3 | İnternet ile amacına uygun olarak çalışabilme |
- sınıfta tema 4 ders saatiyle devam ediyor; iletişim teknolojilerini sınıflandırma ve bir e-posta aracını amacına uygun kullanma ekleniyor.[1] Yılın tamamı için BTY 5. sınıf konuları.
Bilgisayar ağı nedir?
Program konuyu iletişimin tarihçesiyle açıyor: "İlk iletişim yöntemi olarak kablolu bağlantı mı, kablosuz bağlantı mı kullanılmıştır?" Dumanla iletişimden mektuba, telgraftan telefona iletişim araçlarının gelişimi üzerinden "ağ" kelimesinin günlük anlamıyla "bilgisayar ağı" arasında ilişki kuruluyor.[1]
Bilgisayar ağı, veri ve kaynak paylaşmak için birbirine bağlanan bilgisayar ve cihazlar topluluğudur. Programın günlük hayattan örnekleri: okulun internet ağı, evde kullanılan Wi-Fi, cep telefonlarının bağlandığı mobil ağlar.[1]
Sınıfta veri aktarımı somut bir etkinlikle anlatılıyor: öğrenciler çember olup bir topu ya da boş bir kâğıdı "Ayşe sana bir resim gönderiyorum" diyerek birbirine uzatıyor; böylece verinin ağ içinde bir cihazdan diğerine nasıl gittiği canlandırılıyor.[1]
Ağ bileşenleri
Program bir ağ kurmak için gereken temel kavramları sayıyor: ethernet kartı, veri, sunucu, istemci, modem; 5.3.2'de ayrıca yönlendirici ve erişim noktası ekleniyor. Öğrenciler bu bileşenlerden biri eksik olursa bağlantının kurulup kurulamayacağını tartışıyor.[1]
| Bileşen | Görevi |
|---|---|
| İstemci | Hizmet isteyen cihaz (bilgisayar, telefon) |
| Sunucu | Hizmet ve veri sunan bilgisayar (web sitesinin bulunduğu bilgisayar) |
| Modem | Evdeki ağı internet servis sağlayıcısına bağlar |
| Yönlendirici (router) | Veriyi ağdaki doğru cihaza yönlendirir |
| Erişim noktası | Kablosuz cihazların ağa bağlanmasını sağlar |
| Ağ (Ethernet) kartı | Cihazın ağa bağlanmasını sağlayan donanım |
Evlerdeki cihazlarda modem, yönlendirici ve erişim noktası çoğu zaman tek kutuda birleşiyor.
Kablolu ve kablosuz bağlantı
Program "Kablosuz internet mi kullanıyorsunuz yoksa internete bir kablo ile mi bağlanıyorsunuz?" sorusuyla başlıyor; öğrenciler dizüstü bilgisayar, tablet, akıllı telefon, modem ve yönlendirici görsellerini inceleyip her aracın hangi bağlanma yöntemini (kablolu, Ethernet, Wi-Fi, mobil veri) ve hangi teknolojiyi (3G, 4G, 5G, fiber) kullandığını belirliyor. Örnek çıkarım: dizüstü bilgisayar Wi-Fi ya da Ethernet ile, akıllı telefon genellikle mobil veri ya da Wi-Fi ile bağlanır.[1]
| Kablolu | Kablosuz | |
|---|---|---|
| Örnek | Ethernet kablosu, fiber | Wi-Fi, Bluetooth, mobil veri (4G, 5G) |
| Hız ve kararlılık | Genelde daha hızlı ve kararlı | Mesafe, duvar ve kalabalıktan etkilenir |
| Hareket | Kabloya bağlı | Serbest |
| Güvenlik | Fiziksel erişim gerekir | Şifresiz ağlar risklidir |
Wi-Fi, IEEE 802.11 adlı kablosuz yerel ağ standartlarının ticari adı; bu standartları IEEE'nin 802.11 çalışma grubu geliştiriyor.[2] Bluetooth ise kısa mesafede iki cihazı (telefon ve kulaklık gibi) doğrudan eşleştirmek için kullanılıyor. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'nin istatistikleri dünyada internet kullanımının giderek mobil bağlantıya kaydığını gösteriyor.[3]
İnternet ve internet adresi
5.3.3'te öğrenciler internetin ne olduğunu, nasıl çalıştığını (istemci-sunucu ilişkisi, ağ yapısı) ve bilgiye erişim aracı olarak rolünü tartışıyor. İnternet adreslerindeki kısımlar açıklanıyor: www, alan adı, site uzantısı ve bulunduğu ülke. Öğrenciler en sık kullandıkları adresleri tahtaya yazıp doğru yazılıp yazılmadığını birlikte kontrol ediyor.[1]
| Uzantı | Anlamı |
|---|---|
| .gov.tr | Türkiye'deki kamu kurumları |
| .edu.tr | Türkiye'deki üniversiteler |
| .k12.tr | Okullar |
| .org | Kuruluşlar, dernekler |
| .com | Ticari siteler |
Uzantı bilmek güvenlik için de önemli: resmî bir kurumun adresi yerine benzer yazılmış sahte bir adrese girmek kimlik avı saldırılarının en yaygın yolu. Bu kazanım, internetteki farklı bilgi kaynaklarını kullanarak bilginin doğruluğunu değerlendirmeyi de içeriyor.[1] BTK'nın Güvenli İnternet Merkezi çocuklar ve aileler için güvenli internet kullanımı rehberleri sunuyor.[4][5] Güvenlik ayrıntısı için siber güvenlik ve güçlü şifre.
6. sınıf: iletişim teknolojileri
- sınıfta tema üç öğrenme çıktısıyla genişliyor: ileri düzey arama için arama motorlarını belirleyip kullanma (BTY.6.3.1), iletişim teknolojilerini sınıflandırma (BTY.6.3.2) ve iletişim teknolojileriyle çalışma (BTY.6.3.3). Sonuncusunda öğrenci farklı ve eş zamanlı iletişim teknolojilerini amacına göre belirliyor ve bir e-posta aracını amacına uygun kullanıyor.[1] DigComp 2.2 de dijital teknolojilerle iletişim ve iş birliğini dijital yetkinliğin beş alanından biri sayıyor;[6] ISTE ise öğrencinin farklı araçlarla "yaratıcı iletişimci" olmasını bekliyor.[7] Programın resmî sayfasında temaya göre içerikler bulunuyor.[8]
Özet
- Bilgisayar ağı, veri paylaşmak için birbirine bağlanan cihazlar topluluğu.
- Bileşenler: istemci, sunucu, modem, yönlendirici, erişim noktası, ağ kartı.
- Bağlanma yöntemleri: kablolu (Ethernet, fiber) ve kablosuz (Wi-Fi, Bluetooth, mobil veri).
- İnternet adresinin bölümleri: www, alan adı, uzantı, ülke kodu.
- BTY 5. sınıfta 3 öğrenme çıktısı ve 6 ders saati; 6. sınıfta iletişim teknolojileri.
Sık sorulan sorular
Bilgisayar ağı nedir?
Veri ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanan bilgisayar ve cihazlar topluluğudur. Okulun internet ağı ya da evdeki Wi-Fi örnektir.
Ağ bileşenleri nelerdir?
İstemci, sunucu, modem, yönlendirici (router), erişim noktası, ağ (Ethernet) kartı, kablolar ve veri. BTY 5. sınıf programında bu bileşenlerin işlevleri gruplandırılır.
Kablolu ve kablosuz bağlantı farkı nedir?
Kablolu bağlantı (Ethernet, fiber) genelde daha hızlı ve kararlıdır; kablosuz bağlantı (Wi-Fi, Bluetooth, mobil veri) hareket serbestliği sağlar ama mesafe ve engellerden etkilenir.
Wi-Fi ve Bluetooth farkı nedir?
Wi-Fi cihazları yerel ağa ve internete bağlar; Bluetooth kısa mesafede iki cihazı (kulaklık ile telefon gibi) doğrudan eşleştirir.
İnternet adresinin bölümleri nelerdir?
Örneğin bir okul sitesinde www, kurum adını taşıyan alan adı, .gov, .edu gibi uzantı ve .tr gibi ülke kodu bulunur.
Ağlar kaçıncı sınıf konusu?
BTY 5. sınıfın 3. teması Bilgisayar Ağları ve İletişim (6 ders saati); 6. sınıfta aynı tema iletişim teknolojileri ve e-posta ile devam eder (4 ders saati).
Kaynaklar
Kaynakça ayarları
İkisi de varsayılan olarak kapalıdır; seçiminiz bu tarayıcıda hatırlanır.
- 1
Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (5 ve 6. Sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2025. ↑ Metinde: abcçdefgğhı
Kaynak 1Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (5 ve 6. Sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2025
Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025).
Temalar, öğrenme çıktıları, ders saatleri ve yüzdeleri; öğrenme-öğretme uygulamaları ve değerlendirme önerileri.
Yazıda kullanıldığı yerler
- Giriş
- BTY programında ağlar teması · 2 atıf
- Bilgisayar ağı nedir? · 3 atıf
- Ağ bileşenleri
- Kablolu ve kablosuz bağlantı
- İnternet ve internet adresi · 2 atıf
- 6. sınıf: iletişim teknolojileri
- 2
IEEE 802 LAN/MAN Standards Committee (2026). IEEE 802.11 Wireless Local Area Networks Working Group. ↑ Metinde göster
Kaynak 2IEEE 802.11 Wireless Local Area Networks Working Group
IEEE 802 LAN/MAN Standards Committee (2026).
Wi-Fi adıyla bilinen kablosuz yerel ağ standartlarını geliştiren çalışma grubu.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Tümünü gör · 6 kaynak dahaDaha az göster
- 3
International Telecommunication Union (ITU) (2024). Measuring digital development: Facts and Figures 2024. ↑ Metinde göster
Kaynak 3Measuring digital development: Facts and Figures 2024
International Telecommunication Union (ITU) (2024).
Dünyada internet kullanımı ve bağlantı türlerine ilişkin güncel istatistikler.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 4
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (2026). Güvenli İnternet Merkezi. ↑ Metinde göster
Kaynak 4Güvenli İnternet Merkezi
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (2026).
Çocuklar, aileler ve öğretmenler için güvenli internet kaynakları ve ihbar yolları.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 5
BTK (2026). Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. ↑ Metinde göster
Kaynak 5Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
BTK (2026).
Programda öğrencilerin başvurabileceği kurumlar arasında anılan düzenleyici kurum.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 6
Vuorikari, R., Kluzer, S. ve Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens. Publications Office of the European Union. ↑ Metinde göster
Kaynak 6DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens
Vuorikari, R., Kluzer, S. ve Punie, Y. (2022). Publications Office of the European Union.
Bilgi ve veri okuryazarlığı, iletişim ve iş birliği, dijital içerik üretimi, güvenlik ve problem çözme alanları.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 7
International Society for Technology in Education (ISTE) (2016). ISTE Standards: For Students. ↑ Metinde göster
Kaynak 7ISTE Standards: For Students
International Society for Technology in Education (ISTE) (2016).
Öğrenciler için dijital vatandaş, bilgi oluşturucu, bilgi işlemsel düşünür gibi yedi rol.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗ - 8
Millî Eğitim Bakanlığı (2026). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı sayfası). ↑ Metinde göster
Kaynak 8Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı sayfası)
Millî Eğitim Bakanlığı (2026).
Programın resmî sayfası; temalara göre içerik.
Yazıda kullanıldığı yerler
Kaynağı aç ↗
Atıf
APA 7
BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. BÖTE Blog. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir
BibTeX
@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
} Sitene göm
Atıf kartını kendi sitenize ya da ders sayfanıza ekleyin. Kart APA 7 ve BibTeX kaydını birlikte taşır.
Her sitede çalışır, JavaScript gerektirmez; bağlantı arama motorlarınca da görülür.
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir">
<p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir">Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı</a></strong> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
}</pre>
</details>
</blockquote> Hazır atıf kartı; yazı güncellendiğinde kart da kendiliğinden güncellenir.
<iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/bilgisayar-aglari-nedir"
title="Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı: atıf kartı (BÖTE Blog)"
width="100%" height="360" loading="lazy"
style="border:0;max-width:680px"></iframe> README, GitHub, Notion ve statik site üreticileri için.
> **[Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı](https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir
```bibtex
@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
}
``` React ve Next.js bileşeni.
const bibtex = `@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
}`;
export function BoteAtif() {
return (
<blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir"><strong>Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote>
);
} Vue 3 tek dosya bileşeni (Nuxt ile de çalışır).
<script setup>
const bibtex = `@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<template>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir"><strong>Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{{ bibtex }}</pre>
</details>
</blockquote>
</template> Svelte ve SvelteKit bileşeni.
<script>
const bibtex = `@online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
organization = {BÖTE Blog},
year = {2026},
date = {2026-10-31},
url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
langid = {turkish}
}`;
</script>
<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir">
<p><a href="https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir"><strong>Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
<p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 31 Ekim). Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir</p>
<details>
<summary>BibTeX</summary>
<pre>{bibtex}</pre>
</details>
</blockquote> Atıf verisini JSON olarak çekip sayfaya ekler.
// Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/bilgisayar-aglari-nedir.json");
const atif = await yanit.json();
const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib); APA 7 metnini yazdırır, BibTeX kaydını .bib dosyasına ekler.
import requests
atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/bilgisayar-aglari-nedir.json", timeout=10).json()
print(atif["apa"]) # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
bib.write(atif["bibtex"] + "\n") # BibTeX biblatex ile APA 7 biçeminde kaynakça.
% 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
% @online{bote-bilgisayar-aglari-nedir,
% author = {{BÖTE Editör Ekibi}},
% title = {Bilgisayar Ağları Nedir? Kablolu ve Kablosuz Bağlantı},
% organization = {BÖTE Blog},
% year = {2026},
% date = {2026-10-31},
% url = {https://bote.web.tr/blog/bilgisayar-aglari-nedir},
% langid = {turkish}
% }
% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-bilgisayar-aglari-nedir}.
\printbibliography
\end{document} Yayın tarihi:
Bu yazı faydalı oldu mu?
Yorumlar
Henüz yorum yok.




