TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı

Öğretmenin teknolojiyi derse eklemesi ile teknolojiyle öğretimi yeniden tasarlaması arasındaki farkı hangi bilgi belirler? TPACK bu soruya verilmiş en kapsamlı yanıtlardan biridir; yalnızca kendisi üzerine yirmiyi aşkın sistematik derleme yazılmıştır.^[1] Bu yazı, modelin tanımındaki tartışmayı, tarihsel gelişimini, müdahale çalışmalarının sayısal bulgularını, yayımlanmış eleştirileri ve Türkiye'deki ölçek ve tez birikimini bir araştırmacının işine yarayacak biçimde bir araya getiriyor.

Tanım tartışması: bütünleştirici mi, dönüştürücü mü?

Mishra ve Koehler, çerçeveyi ilk kez 2006'da TPCK adıyla tanıttı. Onlara göre teknolojiyle iyi öğretim, öğretmenin alan bilgisini, pedagojik bilgisini ve teknoloji bilgisini ayrı ayrı değil, bu üç bilginin etkileşimini anlayarak kullanmasını gerektirir; teknoloji, alan ve pedagojiye sonradan eklenen bağımsız bir beceri değildir.^[2] Koehler ve Mishra, çerçeveyi öğretmen eğitimcilerine sundukları 2009 tarihli yazıda bu fikri bağlama bağladı: her öğretmen, her ders ve her öğretim anlayışı için geçerli tek bir teknoloji çözümü yoktur; iyi tasarım, konu, öğrenci ve araç arasındaki dengenin her durumda yeniden kurulmasıdır.^[3]

Angeli ve Valanides aynı yapıyı "BİT-TPCK" (ICT-TPCK) adıyla ele alırken tanımı iki görüş üzerinden sorunsallaştırdı. Bütünleştirici görüşe göre TPCK, öğretmenin öğretim sırasında üç bilgi tabanını bir araya getirmesinden ibarettir. Dönüştürücü görüşe göre ise bileşenlerin etkileşiminden, onların toplamına indirgenemeyen yeni ve kendine özgü bir bilgi türü doğar. Yazarlar ikinci görüşü savunur.^[4] Graham, bu ayrımın yalnızca felsefi bir tercih olmadığını vurgular: bütünleştirici görüş, TPACK'i geliştirmenin yolunu bileşenleri tek tek güçlendirmekte görürken, dönüştürücü görüş bütünleşik bilgiye doğrudan yönelen deneyimleri öne çıkarır. Graham'a göre yapıların tanımları ve aralarındaki sınırlar netleşmedikçe bu iki yorum sınanamaz.^[5]

Bu tartışma, aşağıdaki yedi bileşenin nasıl okunacağını da belirler. Tabloyu bir sınıflama değil, öğretmenin tasarım kararlarını çözümlemek için kullanılan bir çözümleme dili olarak okumak gerekir.^[2]

TPACK bir bilgi modelidir; öğretmenin ne bilmesi gerektiğini açıklar ama bir yetkinlik listesi sunmaz. Avrupa Komisyonu'nun DigCompEdu çerçevesi ise eğitimcilerin dijital yetkinliğini altı alanda 22 yetkinlik ve A1'den C2'ye uzanan düzeylerle tanımlar.^[6] UNESCO'nun öğretmenler için BİT yetkinlik çerçevesi de yetkinlikleri bilgi edinme, bilgiyi derinleştirme ve bilgi oluşturma düzeylerinde ele alır.^[7] Araştırmacı açısından bu ayrım önemlidir: TPACK ölçekleri bir bilgi yapısını, yetkinlik çerçeveleri ise gözlemlenebilir davranışları hedefler. Çerçeve ayrıntıları için DigCompEdu nedir? yazısına bakılabilir.

Terimler

Tarihsel gelişim: Shulman'dan bağlam bilgisine

TPACK'in kökeni, Lee Shulman'ın 1980'lerde öğretmen eğitimi araştırmalarına yönelttiği eleştiriye dayanır. Shulman, araştırmaların ya alan bilgisine ya da genel öğretim yöntemlerine odaklandığını, ikisinin kesişimini ise göz ardı ettiğini savundu ve bu boşluğu "kayıp paradigma" olarak adlandırdı. Kesişime verdiği ad pedagojik alan bilgisiydi: bir konuyu başkalarının anlayabileceği biçimde temsil etme ve formüle etme bilgisi; buna öğrencilerin o konuda taşıdığı ön kavramları ve yanılgıları bilmek de dahildir.^[8] Shulman bir yıl sonra öğretmenin bilgi tabanını yedi kategoride topladı ve pedagojik alan bilgisini öğretmeni alan uzmanından ayıran bilgi olarak konumlandırdı.^[9]

Mishra ve Koehler'in katkısı, bu yapıya teknolojiyi üçüncü bir bilgi alanı olarak eklemek ve teknolojinin alanla ve pedagojiyle kurduğu ilişkileri ayrı bilgi türleri olarak adlandırmaktı.^[2] Aşağıdaki çizelge, modelin ve ona yöneltilen tartışmaların başlıca kilometre taşlarını gösterir.

Köken meselesinde dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. TPACK çoğu zaman tek bir ekibin buluşu olarak anlatılır; oysa Angeli ve Valanides'in aynı yapıyı farklı bir adla ve farklı bir kuramsal gerekçeyle işlemesi, Shulman'ın kavramını teknolojiye genişletme çabasının 2000'lerin ortasında birden fazla çizgide yürüdüğünü gösterir.^[4] Adlandırma da değişkendir: ilk yayındaki TPCK kısaltması, kısa süre içinde TPACK biçimine dönüştü ve bu biçim yerleşti.^[3] Son büyük kavramsal değişiklik 2019'da geldi. İlk diyagramda bağlam, bileşenleri çevreleyen ama adı konmamış bir çember olarak duruyordu. Mishra bu çembere bağlam bilgisi adını verdi: öğretmenin okulunun olanakları, öğrencilerinin özellikleri, kurum politikaları ve kültürel koşullar hakkındaki bilgisi.^[15]

Ampirik kanıt: müdahaleler TPACK'i ne kadar geliştiriyor?

Alan hızla büyüdü. İlk kapsamlı sistematik derlemelerden birinde Voogt ve arkadaşları, 2005-2011 arasında yayımlanmış 55 hakemli makale ve bir kitap bölümünü inceledi.^[18] Willermark'ın 2011-2016 dönemini kapsayan derlemesi ise yalnızca ampirik çalışmalardan 107 makaleye ulaştı.^[19] Bu birikim, "TPACK öğretilebilir mi?" sorusunu sayısal olarak yanıtlamayı mümkün kıldı.

Ning ve arkadaşlarının meta-analizi, taramada 2.490 kayıttan yola çıkıp yinelenenler ayıklandıktan sonra kalan 1.105 kayıt arasından 59 çalışmayı birleştirdi. Öğretmen eğitimi müdahalelerinin TPACK üzerindeki genel etkisi d = 0,839 bulundu. Aynı çalışmada seçkisiz atamalı deneylerin etki büyüklüğü yarı deneysel desenlerden anlamlı biçimde yüksekti ve müdahale süresi uzadıkça gelişme artıyordu. Çalışmalar arasındaki farklılık (heterojenlik) çok yüksekti (Q = 1.807,85; sd = 58; p < 0,01), bu yüzden birleştirme rastgele etkiler modeliyle yapıldı; meta-regresyonda ölçme yöntemi bu farklılığın yaklaşık %47'sini, müdahale türü %26'sını açıkladı. Kültürel bağlam ise etkiyi anlamlı biçimde değiştirmedi (Doğu kültürlerinde 0,900, Batı kültürlerinde 0,730; Q = 0,603, p > 0,05).^[16] Heterojenliğin bu kadar yüksek olması, 0,839 değerinin tek başına "TPACK eğitimi büyük etki yaratır" diye okunmaması gerektiğini gösterir: sonuç, nasıl ölçüldüğüne ve nasıl bir müdahale yapıldığına sıkı sıkıya bağlıdır.^[16] Geleneksel ölçütlerle büyük sayılacak bu değer, TPACK'in öğretmen eğitiminde geliştirilebilir bir bilgi olduğu yönünde güçlü bir kanıttır.

Aynı değeri yorumlarken iki sınırlılık akılda tutulmalıdır. Birincisi, alanyazındaki ölçmenin baskın biçimi öz-bildirimdir.^[19] Öz-bildirim puanlarındaki artış, öğretmenin kendine güveninin mi yoksa sınıfta gerçekleştirdiği tasarımın niteliğinin mi değiştiğini tek başına göstermez. İkincisi, müdahalelerin ne öğrettiği bileşen düzeyinde tutarlı değildir. Fabian ve arkadaşlarının incelediği müdahalelerde en sık hedeflenen bileşen teknoloji bilgisiydi ve müdahalelerin beşte birinden fazlasında, çerçevenin merkezindeki bütünleşik bilgiye (TPCK) yönelik özgül bir eğitim yer almıyordu. Bileşen düzeyindeki meta-analizleri ise yalnızca sekiz çalışmaya dayandığı için hangi bileşenin hedeflenmesinin daha etkili olduğu konusunda açık bir sonuç vermedi.^[17] Bu nedenle "müdahaleler TPACK'i geliştiriyor" sonucu sağlam, "hangi müdahale neden işe yarıyor" sorusunun yanıtı ise henüz zayıftır.

Eleştiriler ve sınırlılıklar

TPACK'in yaygınlığı, onu alanın en çok eleştirilen çerçevelerinden biri yapmıştır. Eleştiriler dört başlıkta toplanabilir.

Kavramsal belirsizlik

Graham, çerçeveyi kuram inşası ölçütleriyle değerlendirdiğinde en büyük sorunun yapıların tanımlarında ve aralarındaki sınırlarda olduğunu gösterdi. Örneğin teknolojik alan bilgisi ile teknolojik pedagojik bilginin nerede ayrıldığı, pedagojik alan bilgisinin hangi tanımına dayanıldığına göre değişir. Graham, araştırma bulgularının ortak tanımlar üretmek için kullanılması gerektiğini savunur.^[5] Angeli ve Valanides'in bütünleştirici ve dönüştürücü görüş ayrımı da aynı belirsizliğin başka bir yüzüdür: yapının ne olduğu üzerinde uzlaşı yoksa neyin ölçüldüğü de tartışmalıdır.^[4]

Yapının genişliği

Brantley-Dias ve Ertmer, Katz ve Raths'ın "Goldilocks ilkesi"ne dayanarak yedi bilgi alanlı yapının uygulamaya dönük kullanım için fazla geniş, dolayısıyla belirsiz olabileceğini savundu. Yazarlar, öğretmenlerin anlamlı teknoloji destekli öğrenme için gerçekte neye ihtiyaç duyduğuna odaklanan daha yalın bir kavramsallaştırmaya dönülmesini önerir.^[12]

Ölçme sorunu

Archambault ve Barnett, 24 maddelik bir anketi ABD'de 596 çevrim içi öğretmene uyguladı. Faktör analizinde yedi bileşen ayrışmadı; üç faktör belirdi ve bunlardan yalnızca teknoloji açıkça ayrı bir alan olarak ortaya çıktı. Yazarlar çerçevenin düzenleyici bir araç olarak yararlı olduğunu, ancak alanların uygulamada ayrı ayrı var olup olmadığının sorgulanması gerektiğini belirtti.^[11] Willermark'ın derlemesinde öz-bildirimin baskın, performansa dayalı değerlendirmenin seyrek olması da aynı sorunun yöntemsel karşılığıdır.^[19]

Döngüsel bir alanyazın ve bağlamın yeri

Schmid ve arkadaşları, derlemelerin derlemesinde alanın "daireler çizdiğini" ileri sürdü: kuramsal ve yöntemsel sorunlar her derlemede yeniden saptanıyor, ancak çözülmüyor. Önerileri, bilginin daha iyi işe vurulması, daha fazla deneysel ve boylamsal çalışma ve öğrenci öğrenmesinin bağımlı değişken olarak araştırmalara katılmasıdır.^[1] Bağlam da uzun süre çerçevenin zayıf halkası olarak kaldı. Mishra'nın 2019'da dış çembere bağlam bilgisi adını vermesi bu eleştiriye bir yanıttır; ancak bağlam bilgisinin nasıl tanımlanıp ölçüleceği henüz açık değildir.^[15]

Türkiye'de TPACK alanyazını

Türkiye'de model çoğunlukla teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) adıyla anılır; ilk uyarlama çalışmalarından birinde ise "teknolojik pedagojik içerik bilgisi" terimi tercih edilmiştir.^{[20, 13]} Terim çeşitliliği, ulusal tez ve makale taramalarında anahtar sözcük seçiminin sonucu doğrudan etkileyebileceği anlamına gelir; sistematik tarama yapacak araştırmacının "TPAB", "teknolojik pedagojik içerik bilgisi" ve "teknopedagojik" varyantlarını birlikte taraması gerekir.

Araştırma eğilimleri. Baran ve Canbazoğlu Bilici, Türkiye'de TPAB üzerine yapılan araştırmaların sayısındaki hızlı artışın mevcut alanyazını değerlendirmeyi ve gelecek çalışmalara yön vermeyi gerekli kıldığını belirterek konunun ilk bütüncül taramalarından birini yaptı.^[20] Daha yakın tarihli bir çalışmada Afşin-Tekelioğlu ve Önal, 2009-2022 arasında Türkiye'de TPAB üzerine yazılmış 167 lisansüstü tezi (36 doktora, 131 yüksek lisans) yayın yılı, yöntem, örneklem, veri toplama aracı ve kullanılan ölçekler bakımından inceledi.^[21] Bu sayı, TPACK'in Türkiye'de eğitim teknolojisi lisansüstü eğitiminin en yoğun çalışılan konularından biri olduğunu gösterir.

Türkçe ölçekler. Türkiye'deki nicel araştırmaların önemli bir kısmı iki ölçeğe dayanır:

İki ölçek, tanım tartışmasındaki iki yaklaşımı yansıtır. Uyarlanan ölçek, Schmidt ve arkadaşlarının yedi bileşeni ayrı ayrı ölçen yapısını izler.^[10] TPACK-deep ise bileşenleri tek tek ölçmek yerine öğretmen adayının bütünleşik bilgiyi tasarım, uygulama, etik ve uzmanlaşma boyutlarında nasıl kullandığına odaklanır; etiğin ayrı bir faktör olarak belirmesi, teknoloji entegrasyonunun yalnızca teknik bir mesele olmadığını gösteren yerli bir katkıdır.^[14] Hangi ölçeğin seçileceği, araştırmacının bütünleştirici mi dönüştürücü mü bir kavramsallaştırmayı benimsediğine bağlıdır.

Uygulama: sınıfta ve araştırmada TPACK

Sınıf örneği: bilişim teknolojileri dersinde döngüler

Bir bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretmenini düşünelim. Öğretmen, öğrencilerinin döngü içindeki bir değişkenin her adımda nasıl değiştiğini zihinde izlemekte zorlandığını gözlemliyor; bu gözlem pedagojik alan bilgisidir. Zorluğu aşmak için öğrencilerin önce kodun çıktısını tahmin ettiği, sonra çalıştırıp tahminini sınadığı, en son kodu değiştirip sonucu yeniden yorumladığı bir sıra kuruyor; bu pedagojik bir karardır. Son olarak programı adım adım çalıştırıp değişkenin değerini her adımda gösteren blok tabanlı bir ortam seçiyor; bu teknolojik bir karardır ve teknoloji burada konunun kendisini, yani program durumunu görünür kılarak bir teknolojik alan bilgisi işlevi görür. Sıralama önemlidir: teknoloji başlangıç noktası değil, belirlenmiş bir öğrenme güçlüğüne hizmet eden araçtır ve aynı tasarım her sınıfta aynı biçimde işlemeyebilir.^[3] Okulun bilgisayar laboratuvarına erişim süresi ya da öğrencilerin evde bilgisayar bulunup bulunmaması tasarımı değiştirir; bu, Mishra'nın bağlam bilgisi dediği katmandır.^[15] BÖTE mezunlarının bu dersteki rolü için BÖTE nedir? yazısına bakılabilir.

Araştırma örneği: desen ve ölçek seçimi

Bir öğretmen eğitimi dersinin TPACK'e etkisini sınamak isteyen araştırmacı için alanyazın dört ders sunar. Birincisi, desen etkiyi değiştirir: seçkisiz atamalı deneyler yarı deneysel desenlerden daha yüksek etki bildirmiştir ve süre uzadıkça gelişme artmaktadır; bu nedenle tek oturumluk müdahaleler yerine dönem boyu süren tasarımlar ve mümkünse seçkisiz atama tercih edilmelidir.^[16] İkincisi, ölçek seçimi kavramsallaştırmayı ele verir: bileşenleri ayrı ayrı izlemek isteyen çalışma Öztürk ve Horzum uyarlamasını, bütünleşik bilgiye odaklanan çalışma TPACK-deep ölçeğini seçebilir.^{[13, 14]} Üçüncüsü, öz-bildirim tek başına yeterli değildir; ders planı ve öğretim ürünlerinin ölçütlü değerlendirilmesi ya da sınıf gözlemi gibi performansa dayalı verilerle desteklenmelidir.^[19] Dördüncüsü, en az çalışılan sonuç değişkeni öğrencidir: öğretmen adayının TPACK'indeki değişimin onun öğrencilerinin öğrenmesine yansıyıp yansımadığı, boylamsal izlemeyle sınanmaya en çok ihtiyaç duyulan sorudur.^[1] Müdahale tasarımında ise yalnızca teknoloji becerisini değil, bütünleşik TPCK'yi doğrudan hedefleyen etkinliklere yer verilmesi, Fabian ve arkadaşlarının saptadığı boşluğu kapatır.^[17]

Araştırmacılar için açık sorular

Alanyazının bugün yanıtlayamadığı ve Türkiye'deki lisansüstü çalışmalar için verimli olabilecek beş soru öne çıkıyor:

1. TPACK ayrı bir bilgi türü mü, bileşenlerin birleşimi mi? Dönüştürücü ve bütünleştirici görüş arasındaki ayrım yirmi yıla yakın süredir tartışılıyor; iki görüşü karşılaştırmalı olarak sınayan desenler hâlâ az.^{[4, 5]} Aynı örneklemde bileşenleri ayrı ölçen bir ölçek ile bütünleşik bilgiyi ölçen bir ölçeğin birlikte uygulanması ve rakip modellerin veriye uyumunun yapısal eşitlik modellemesiyle karşılaştırılması bu soruya doğrudan yaklaşır.
2. Öz-bildirim puanları sınıftaki tasarım performansını ne ölçüde yansıtıyor? Faktör yapısındaki ayrışmama ve öz-bildirimin baskınlığı, ölçek puanı ile gözlenen performans arasındaki ilişkinin doğrudan incelenmesini gerektiriyor.^{[11, 19]} Öğretmen adaylarının ölçek puanlarının, aynı adayların hazırladığı ders planlarının ölçütlü puanlarıyla ilişkilendirilmesi basit ama alanyazında seyrek bir ölçüt geçerliği çalışmasıdır.
3. Öğretmenin TPACK'i öğrenci öğrenmesine dönüşüyor mu? Derlemelerin derlemesi, öğrenci öğrenmesinin bağımlı değişken olarak neredeyse hiç ele alınmadığını gösteriyor.^[1]
4. Müdahaleler hangi bileşeni hedeflemeli? Genel etki büyük olsa da bileşen düzeyindeki kanıt, sekiz çalışmalık bir meta-analize dayanıyor ve sonuç vermiyor.^{[16, 17]}
5. Bağlam bilgisi nasıl tanımlanıp ölçülecek? Bağlam bilgisinin diyagrama eklenmesi, onu ölçen geçerli bir araç henüz yokken yeni bir yapı tanımlıyor.^[15] Okullar arasında donanım, bağlantı ve ders saati koşullarının belirgin biçimde değiştiği bir eğitim sisteminde, aynı müdahalenin farklı okul bağlamlarındaki sonuçlarını karşılaştıran çok durumlu çalışmalar bu yapıyı somutlaştırmanın bir yolu olabilir.

Bu soruların ortak noktası, yanıtlarının yeni bir ölçek uyarlamasından çok desen tercihlerinde yatmasıdır: seçkisiz atama, performansa dayalı veri, öğrenci sonuçları ve boylamsal izleme. Türkiye'deki tez birikimi bu soruları sınamak için gereken ölçme altyapısını büyük ölçüde sağlamıştır; sıradaki adım, aynı altyapıyı daha güçlü desenlerle kullanmaktır.^[21]

@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}

<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir">
  <p><strong><a href="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir">TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı</a></strong> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 25 Eylül). TPACK modeli nedir? Öğretmen bilgisinin yedi katmanı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}</pre>
  </details>
</blockquote>

<iframe src="https://bote.web.tr/blog/embed/tpack-modeli-nedir"
  title="TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı: atıf kartı (BÖTE Blog)"
  width="100%" height="360" loading="lazy"
  style="border:0;max-width:680px"></iframe>

> **[TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı](https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir)** · BÖTE Blog
>
> BÖTE Editör Ekibi. (2026, 25 Eylül). TPACK modeli nedir? Öğretmen bilgisinin yedi katmanı. *BÖTE Blog*. https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir

```bibtex
@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}
```

const bibtex = `@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;

export function BoteAtif() {
  return (
    <blockquote className="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir">
      <p><a href="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir"><strong>TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
      <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 25 Eylül). TPACK modeli nedir? Öğretmen bilgisinin yedi katmanı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir</p>
      <details>
        <summary>BibTeX</summary>
        <pre>{bibtex}</pre>
      </details>
    </blockquote>
  );
}

<script setup>
const bibtex = `@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<template>
  <blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir">
    <p><a href="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir"><strong>TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
    <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 25 Eylül). TPACK modeli nedir? Öğretmen bilgisinin yedi katmanı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir</p>
    <details>
      <summary>BibTeX</summary>
      <pre>{{ bibtex }}</pre>
    </details>
  </blockquote>
</template>

<script>
  const bibtex = `@online{bote-tpack-modeli-nedir,
  author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
  title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
  organization = {BÖTE Blog},
  year         = {2026},
  date         = {2026-09-25},
  url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
  langid       = {turkish}
}`;
</script>

<blockquote class="bote-atif" cite="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir">
  <p><a href="https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir"><strong>TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı</strong></a> · BÖTE Blog</p>
  <p>BÖTE Editör Ekibi. (2026, 25 Eylül). TPACK modeli nedir? Öğretmen bilgisinin yedi katmanı. <i>BÖTE Blog</i>. https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir</p>
  <details>
    <summary>BibTeX</summary>
    <pre>{bibtex}</pre>
  </details>
</blockquote>

// Sayfanızda <div id="bote-atif"></div> bulunmalı.
const yanit = await fetch("https://bote.web.tr/blog/atif/tpack-modeli-nedir.json");
const atif = await yanit.json();

const kutu = document.getElementById("bote-atif");
const baslik = Object.assign(document.createElement("a"), { href: atif.url, textContent: atif.title });
const apa = Object.assign(document.createElement("p"), { textContent: atif.apa });
const bib = Object.assign(document.createElement("pre"), { textContent: atif.bibtex });
kutu.append(baslik, apa, bib);

import requests

atif = requests.get("https://bote.web.tr/blog/atif/tpack-modeli-nedir.json", timeout=10).json()

print(atif["apa"])  # APA 7
with open("kaynaklar.bib", "a", encoding="utf-8") as bib:
    bib.write(atif["bibtex"] + "\n")  # BibTeX

% 1) BibTeX kaydını kaynaklar.bib dosyasına ekleyin:
%    @online{bote-tpack-modeli-nedir,
%      author       = {{BÖTE Editör Ekibi}},
%      title        = {TPACK Modeli Nedir? Öğretmen Bilgisinin Yedi Katmanı},
%      organization = {BÖTE Blog},
%      year         = {2026},
%      date         = {2026-09-25},
%      url          = {https://bote.web.tr/blog/tpack-modeli-nedir},
%      langid       = {turkish}
%    }

% 2) Belgede APA 7 biçemiyle kullanın:
\documentclass{article}
\usepackage[style=apa]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
Ayrıntı için bkz. \parencite{bote-tpack-modeli-nedir}.
\printbibliography
\end{document}