--- title: "RAM Nedir? Rehberlik ve Araştırma Merkezi ve Okul Rehberliği" url: https://bote.web.tr/blog/rehberlik-ve-arastirma-merkezi-ram-nedir author: BÖTE Editör Ekibi published: 2026-10-31 updated: 2026-10-31 category: Eğitim Bilimleri ve Kuramlar description: "RAM (rehberlik ve araştırma merkezi) nedir, ne iş yapar? Eğitsel değerlendirme ve tanılama, başvuru, rapor türleri, okul rehberlik servisi ve hizmet türleri." --- # RAM Nedir? Rehberlik ve Araştırma Merkezi ve Okul Rehberliği > RAM (rehberlik ve araştırma merkezi) nedir, ne iş yapar? Eğitsel değerlendirme ve tanılama, başvuru, rapor türleri, okul rehberlik servisi ve hizmet türleri. Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-10-31 · Güncelleme: 2026-10-31 · 3 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/rehberlik-ve-arastirma-merkezi-ram-nedir ## Özet - RAM, **rehberlik ve özel eğitim hizmetlerini planlayıp koordine eden** MEB kurumu; her bölgede bir ya da birden fazla RAM var. - Özel eğitim ihtiyacının belirlenmesi (**eğitsel değerlendirme ve tanılama**) RAM'daki **Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu**'nun işi. - Başvuruyu okul yönetimi, veli ya da 18 yaşını geçmiş birey yapabiliyor; işlemler **MEBBİS-RAM Modülü** üzerinden yürüyor. - Okullarda ayrıca **rehberlik ve psikolojik danışma servisi** var; 2020 yönetmeliğine göre hizmetler gelişimsel-önleyici, iyileştirici ve destek olarak üçe ayrılıyor. - Okul psikolojik danışma müdahalelerinin meta-analizinde ortalama etki **0,30**. RAM, yani rehberlik ve araştırma merkezi, velilerin çoğunlukla bir öğretmenin "RAM'a yönlendirelim" önerisiyle tanıştığı kurum. Ama RAM'ın işi yalnız özel eğitim raporu değil. Bu yazı RAM'ın ne olduğunu, eğitsel değerlendirme sürecinin nasıl işlediğini ve okullardaki rehberlik servisinin hangi hizmetleri verdiğini MEB mevzuatından anlatıyor.[1] ## RAM nedir? Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği RAM'ı, rehberlik hizmetleri ile özel eğitim hizmetlerini planlayarak hizmetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlayan kurum olarak tanımlıyor.[1] Yani RAM'ın iki ana alanı var: **özel eğitim** (değerlendirme, tanılama, yönlendirme) ve **rehberlik ve psikolojik danışma** (okullardaki hizmetlerin planlanması ve desteklenmesi). MEB 2020'de yeni rehberlik yönetmeliğiyle birlikte ayrı bir RAM Yönergesi de hazırladı.[2] ## Eğitsel değerlendirme ve tanılama RAM'ın en bilinen işi, özel eğitim ihtiyacının belirlenmesi. Yönetmeliğin 7. maddesine göre süreç şöyle işliyor:[1] | Adım | Kural | |---|---| | Kim yapar | RAM'da oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu | | Kim başvurur | Okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük birey; kurum bakımındakiler için kurumun görevlendirdiği personel | | Nerede | Okula kayıtlı öğrenciler için okulun bölgesindeki RAM; kayıtlı olmayanlar için ikamet bölgesindeki RAM | | Nasıl | Bireyin özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla, uygun ortamda; RAM'a gelemeyenler için bulundukları yerde | | Sonuç | Özel eğitim ihtiyacı varsa Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ve uygun eğitim ortamına yönlendirme | | Kayıt | İşlemler MEBBİS-RAM Modülü üzerinden | Veri notu: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği madde 7, güncel metin; erişim 31 Ekim 2026. Rapor türü yönlendirmeye göre değişiyor: özel eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına ya da tam zamanlı kaynaştırmaya yönlendirilenler için bir rapor (EK-1), özel öğretim kurumlarında destek eğitim almasına karar verilenler için ayrı bir rapor (EK-2) düzenleniyor; destek eğitim için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanıyor. Değerlendirme bireyin bütün gelişim alanlarını ve akademik yeterliklerini birlikte ele alıyor, veli ya da okulun yazılı talebiyle gerektiğinde tekrarlanıyor ve süreçte bireyin ya da velinin görüşü alınıyor.[1] Bu ilke 573 sayılı KHK'nin ailenin özel eğitim sürecinin her boyutuna katılması ilkesine dayanıyor.[3] Özel yetenekli öğrenciler için durum farklı: BİLSEM'e aday gösterilen öğrencilerin değerlendirmesi MEB'in her yıl yayımladığı kılavuzdaki takvime göre yapılıyor.[1][4] Ayrıntı için [BİLSEM nedir?](https://bote.web.tr/blog/bilsem-nedir) ## Okul rehberlik servisi RAM'ın yanında her okulda bir **rehberlik ve psikolojik danışma servisi** var. MEB'in 14 Ağustos 2020'de yayımladığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre:[2] - Hizmetler öğrencilerin sosyal-duygusal, akademik ve kariyer gelişimini desteklemeyi amaçlıyor ve yalnız sorunu olan öğrencilere değil, bütün öğrencilere yönelik. - Hizmet türleri üç: **gelişimsel ve önleyici**, **iyileştirici** ve **destek** hizmetler. - Yollar: bireysel ve grupla psikolojik danışma, psikoeğitim programları, akran temelli etkinlikler, bireyi tanıma teknikleri, sınıf rehberliği, seminer ve konferanslar; gerektiğinde çevrim içi. - Okullarda öğrencilerin rehberlik ihtiyaçları her yıl Mayıs ayında belirleniyor. - Rehber öğretmenler haftada 30 saat (60 dakikalık) çalışıyor ve nöbet görevi kaldırıldı; böylece teneffüs ve öğle aralarında öğrenci, veli ve öğretmenlerle çalışabiliyorlar. Rehber öğretmenin hangi bölümlerden geldiğini MEB'in atama çizelgesi belirliyor: rehberlik ve psikolojik danışmanlık, eğitimde psikolojik hizmetler ve psikoloji bölümleri; rehberlik ilköğretim ve ortaöğretimde ortak alan.[5] Mesleğe giriş için [rehber öğretmen nasıl olunur?](https://bote.web.tr/blog/rehber-ogretmen-nasil-olunur) ## Veli için pratik bilgiler Veliler için en önemli nokta, RAM sürecinin velinin bilgisi ve katılımıyla yürümesi: değerlendirme ve tanılama sürecinde bireyin ya da velinin görüşü alınıyor ve başvuru velinin yazılı talebiyle de yapılabiliyor.[1] Okul yönetiminin başvurusu için okula kayıtlı öğrencilerde eğitsel değerlendirme istek formu düzenleniyor. Rapor sonrasında öğrencinin hangi eğitim ortamına yönlendirileceği (kaynaştırma, özel eğitim sınıfı, özel eğitim okulu ya da destek eğitim) bu rapora dayanıyor; öğrencinin ihtiyacı değişirse veli ya da okulun yazılı talebiyle değerlendirme tekrarlanabiliyor.[1] 573 sayılı KHK de özel eğitime erken başlamayı temel ilke sayıyor; yani şüphe varsa beklemek yerine erkenden değerlendirme istemek mevzuatın ruhuna uygun.[3] ## Araştırmalar ne diyor? Okul rehberlik hizmetlerinin etkisine dair kapsamlı bir kanıt, Whiston ve arkadaşlarının meta-analizinden geliyor: deney ve kontrol gruplarını karşılaştıran çalışmalarda okul psikolojik danışma müdahalelerinin ağırlıklı ortalama etkisi **0,30** oldu ve etkiler müdahalenin türüne göre değişiyordu.[6] Sosyal-duygusal öğrenme programlarının meta-analizi de bu tür önleyici hizmetlerin değerini destekliyor: 213 programda öğrencilerin sosyal-duygusal becerileri, davranışları ve akademik başarıları iyileşti.[7] Bu bulgular 2020 yönetmeliğinin gelişimsel ve önleyici yaklaşımıyla uyumlu. ## Öğretmen adayları için AGS'nin eğitim bilimleri alt testinde "rehberlik" ayrı bir konu; ÖABT Rehberlik'te de bireyi tanıma teknikleri ve meslek etiği ve yasal konular gibi başlıklar var.[8] Özel eğitim süreçleri için [BEP nedir?](https://bote.web.tr/blog/bep-nedir) ve [kaynaştırma eğitimi nedir?](https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir) yazılarına bakın. ## Sık Sorulan Sorular ### RAM nedir? Rehberlik ve araştırma merkezi; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre rehberlik hizmetleri ile özel eğitim hizmetlerini planlayarak hizmetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlayan MEB kurumu. ### RAM ne iş yapar? Özel eğitim ihtiyacı olabilecek bireylerin eğitsel değerlendirmesini ve tanılamasını yapar, uygun eğitim ortamına yönlendirir, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini planlar ve koordine eder. ### RAM'a nasıl başvurulur? Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre ilk başvuruyu okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük birey kendisi yapabiliyor. Okula kayıtlı öğrenciler için okulun bulunduğu bölgedeki RAM yetkili. ### RAM raporu ne işe yarar? Eğitsel değerlendirme sonucunda özel eğitim ihtiyacı tespit edilen bireye Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenleniyor; rapor öğrencinin özel eğitim okuluna, özel eğitim sınıfına, kaynaştırmaya ya da özel eğitim kurumlarında destek eğitime yönlendirilmesinin dayanağı. ### Okul rehberlik servisi ne yapar? 2020 tarihli Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre okulda gelişimsel ve önleyici, iyileştirici ve destek hizmetleri bireysel ve grupla psikolojik danışma, sınıf rehberliği, psikoeğitim programları gibi yollarla sunuyor. ### RAM'da kim çalışır? RAM'larda rehber öğretmenler/psikolojik danışmanlar ve özel eğitim öğretmenleri gibi uzmanlar görev yapıyor; eğitsel değerlendirmeyi RAM'da oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu yapıyor. ## Kaynaklar 1. Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/yonetmelik/7.5.24736.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 2. Millî Eğitim Bakanlığı (2020). Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği Yayımlandı. https://www.meb.gov.tr/rehberlik-ve-psikolojik-danisma-hizmetleri-yonetmeligi-yayimlandi/haber/21433/tr (TR, erişim: 2026-10-31) 3. Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/4.5.573.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 4. MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2025). Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu 2025-2026. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_11/12190510_20252026bilimsanatmerkezleriogrencitanilamaveyerlestirmeklavuzu.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 5. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler). https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_12/23100922_9_cizelgeveesaslar.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 6. Whiston, S. C., Tai, W. L., Rahardja, D. ve Eder, K. (2011). School counseling outcome: A meta-analytic examination of interventions. Journal of Counseling & Development, 89(1), 37–55. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2011.tb00059.x (EN, erişim: 2026-10-31) 7. Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D. ve Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students' social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x (EN, erişim: 2026-10-31) 8. ÖSYM (2026). 2026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/7/basvuru-kilavuzu-p9djhk-30105733.pdf (TR, erişim: 2026-10-31)