---
title: "Pedagojik Formasyon Kalktı mı? 2025 Değişikliği ve Anlamı"
url: https://bote.web.tr/blog/pedagojik-formasyon-kalkti-mi
author: BÖTE Editör Ekibi
published: 2026-09-25
updated: 2026-09-25
category: Eğitim Fakültesi
description: "Pedagojik formasyon kalktı mı, kimleri etkiliyor? YÖK'ün seçmeli ders düzenlemesi, Aralık 2025 esas değişikliği ve öğretmenliğe girişteki yeni tablo."
---

# Pedagojik Formasyon Kalktı mı? 2025 Değişikliği ve Anlamı

> Pedagojik formasyon kalktı mı, kimleri etkiliyor? YÖK'ün seçmeli ders düzenlemesi, Aralık 2025 esas değişikliği ve öğretmenliğe girişteki yeni tablo.

Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-09-25 · Güncelleme: 2026-09-25 · 4 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/pedagojik-formasyon-kalkti-mi

## Özet

- **Pedagojik formasyon**, eğitim fakültesi dışındaki lisans mezunlarına öğretmenlik meslek bilgisi kazandıran eğitimdir.
- YÖK, formasyonu örgün öğrencilere lisans sırasında üçüncü yarıyıldan itibaren **seçmeli dersler** olarak verme kararı aldı.
- Aralık 2025'te öğretmenlik esaslarına eklenen hükümle, Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimine alınacak adaylarda formasyon şartı aranmıyor.
- Değişiklik, öğretmenlik meslek bilgisinin nerede ve nasıl kazandırılacağı tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

"Pedagojik formasyon kalktı mı?" Son yıllarda öğretmen adaylarının en çok aradığı sorulardan biri bu. Kısa cevap: **Aralık 2025'ten beri Millî Eğitim Akademisi'ne alınacak adaylardan formasyon şartı aranmıyor.** Ancak bu, öğretmenlik meslek bilgisinin önemini yitirdiği anlamına gelmiyor. Bu yazıda formasyonun ne olduğunu, son düzenlemeleri ve değişikliğin anlamını adım adım ele alıyoruz.

## Pedagojik formasyon nedir?

Pedagojik formasyon, eğitim fakültesi dışındaki lisans programlarının öğrencilerine ya da mezunlarına öğretmenlik meslek bilgisi kazandıran eğitimdir. Türkiye'de öğretmen yetiştirmenin ana yolu, alan ve meslek bilgisinin lisans boyunca birlikte verildiği eşzamanlı modeldir. Formasyon ise alan eğitiminin ardından ya da yanında meslek bilgisinin eklendiği **ardışık** modele karşılık gelir.[1] YÖK, formasyon eğitimine ilişkin genel bilgi ve duyurularını öğretmen yetiştirme sayfasında yayımlar.[2]

## YÖK'ün seçmeli ders düzenlemesi

YÖK, pedagojik formasyon eğitimi kapsamındaki derslerin örgün eğitimdeki üniversite öğrencilerine **üçüncü yarıyıldan itibaren seçmeli ders** olarak verilmesine karar verdi. Bu eğitim, MEB Talim ve Terbiye Kurulunca belirlenen ve formasyon eğitimi alınabilen alanlardaki fakültelerde, örgün öğretim süresi içinde veriliyor. Üniversiteler bu derslerde son sınıf öğrencilerine öncelik tanıyabiliyor.[3]

Bu düzenleme formasyonu mezuniyet sonrası ayrı bir sertifika programı olmaktan çıkarıp lisans eğitiminin içine taşıdı.

## Aralık 2025: akademi adaylarında formasyon şartı

Asıl büyük değişiklik Aralık 2025'te geldi. MEB'in *Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları*'na eklenen hükme göre, Millî Eğitim Akademisi tarafından verilen hazırlık eğitimine alınacak adaylarda **pedagojik formasyonla ilgili şartlar aranmıyor**.[4]

Bu değişikliğin mantığı, 7528 sayılı Kanun'la kurulan yeni sistemde yatıyor. Öğretmen adayları artık AGS ile seçilip akademide dört dönemlik bir hazırlık eğitiminden geçiyor; bu eğitimin son dönemi tamamen uygulamaya ayrılmış durumda.[5] Başka bir deyişle öğretmenlik meslek bilgisinin bir kısmı artık akademide kazandırılıyor.

## Kimleri etkiliyor?

| Durum | Ne değişti? |
|---|---|
| Eğitim fakültesi öğrencisi ve mezunu | Meslek bilgisi zaten lisans programında; akademi süreci aynen geçerli |
| Formasyon alınabilen alanlardaki örgün öğrenciler | Formasyon dersleri seçmeli olarak lisansta alınabiliyor |
| Akademi başvurusu yapacak adaylar | Formasyon şartı aranmıyor; kaynak program koşulu esaslardaki çizelgeye göre |

Önemli bir ayrıntı: formasyon şartının aranmaması, her lisans programının her öğretmenlik alanına kaynak olduğu anlamına gelmez. Hangi programın hangi alana kaynak olduğunu esaslardaki çizelgeler belirler.[4]

## Üç örnek durum

Değişikliğin somut anlamını üç farklı aday üzerinden görmek mümkün:

**Elif, eğitim fakültesinde Türkçe öğretmenliği son sınıf öğrencisi.** Onun için pek bir şey değişmedi: meslek bilgisi dersleri ve öğretmenlik uygulaması zaten programının parçası. Mezun olduktan sonra AGS'ye girecek ve kabul edilirse akademide hazırlık eğitimi alacak.

**Mert, fen-edebiyat fakültesinde tarih bölümü üçüncü sınıf öğrencisi.** Üniversitesi formasyon derslerini seçmeli olarak açıyorsa bu dersleri lisans sırasında alabilir.[3] Öğretmenliğe başvurmak için ise önce tarih lisans programının ilgili öğretmenlik alanına kaynak olup olmadığını esaslardaki çizelgeden kontrol etmesi gerekiyor.[4]

**Zeynep, beş yıl önce mezun olmuş ve formasyon almamış bir matematik mezunu.** Akademi başvurusunda formasyon şartı aranmıyor; ancak o da kaynak program koşulunu kontrol etmeli ve AGS'ye hazırlanmalı. Meslek bilgisini akademinin hazırlık eğitiminde kazanacak.

Üç durumun ortak noktası şu: formasyon şartının kalkması süreci ortadan kaldırmadı, yalnızca meslek bilgisinin kazanıldığı yeri değiştirdi.

## Uluslararası tartışma

Öğretmenlerin nasıl yetiştirileceği dünyada da tartışılıyor. Darling-Hammond'un yüksek performanslı eğitim sistemlerini karşılaştıran çalışması, güçlü sistemlerin modelden bağımsız olarak öğretmen adaylarına araştırmaya dayalı pedagojik eğitim ve nitelikli, rehberli uygulama deneyimi sunduğunu gösterir.[6] OECD de öğretmen politikalarını değerlendiren raporunda, öğretmen yetiştirmenin tek seferlik bir eğitimle değil, mesleğe hazırlık, mesleğe uyum ve sürekli mesleki gelişimi birbirine bağlayan bir süreç olarak ele alınması gerektiğini vurgular.[7]

Bu çerçevede asıl soru "formasyon var mı, yok mu?" değil, meslek bilgisinin **hangi aşamada, hangi nitelikte** kazandırıldığıdır.

## Eğitim fakülteleri açısından

Değişiklik, eğitim fakültelerinin rolü üzerine yeni bir tartışma başlattı. Bir görüşe göre akademi eğitimi, fakülte dışından gelen adayların meslek bilgisi eksiğini kapatacak ve öğretmen havuzunu genişletecek. Diğer görüşe göre ise dört yıl boyunca alan ve meslek bilgisini birlikte veren eğitim fakültelerinin özgün katkısı daha görünmez hâle gelebilir. Tartışmanın arka planını [eğitim fakültesi nedir?](https://bote.web.tr/blog/egitim-fakultesi-ve-ogretmen-yetistirme) yazımızda, iki yolu karşılaştırmayı ise [eğitim fakültesi mi fen-edebiyat mı?](https://bote.web.tr/blog/egitim-fakultesi-mi-fen-edebiyat-mi) yazımızda ele aldık.

## Sık karşılaşılan yanlış anlamalar

**"Formasyon kalktı, artık her mezun öğretmen olabilir."** Doğru değil. Formasyon şartının aranmaması, kaynak program koşulunu ortadan kaldırmaz; adaylar yine AGS'ye girer ve akademinin hazırlık eğitimini tamamlamak zorundadır.[4]

**"Formasyon belgesi artık değersiz."** Formasyon kapsamında alınan dersler, öğretmenlik meslek bilgisinin önemli bir bölümünü oluşturur. Bu bilgi hem AGS'nin eğitim bölümünde hem de sınıfta işe yarar.

**"Eğitim fakültelerine gerek kalmadı."** Eğitim fakülteleri dört yıl boyunca alan ve meslek bilgisini birlikte verir ve okul uygulamasını programın parçası olarak sunar. Akademinin hazırlık eğitimi bu birikimin yerini değil, üzerine eklenen bir aşamayı temsil eder.

## Adaylar için öneriler

1. **Kaynak program çizelgesini kontrol edin:** Kendi lisans programınızın hangi öğretmenlik alanına kaynak olduğunu esaslardan öğrenin.
2. **Meslek bilgisini ihmal etmeyin:** AGS eğitimin temellerini kapsar; formasyon şartı aranmasa da bu bilgi sınavda ve sınıfta gereklidir.
3. **Güncel mevzuatı izleyin:** Yeni sistemde kurallar ilk yıllarda güncellenebilir; MEB ve YÖK duyurularını takip edin.

## Sonuç

Pedagojik formasyon, akademi adayları için bir başvuru şartı olmaktan çıktı; ancak öğretmenlik meslek bilgisi hâlâ öğretmenliğin çekirdeğinde duruyor. Değişen, bu bilginin nerede kazandırıldığı. Yeni modelin sonuçlarını, ilk akademi mezunlarının sınıflardaki deneyimleri gösterecek.

## Sık Sorulan Sorular

### Pedagojik formasyon kalktı mı?

Aralık 2025'te öğretmenlik esaslarına eklenen hükümle, Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimine alınacak adaylarda pedagojik formasyonla ilgili şartlar aranmıyor. Öğretmenliğe kaynak programlar ise esaslardaki çizelgelerle belirlenmeye devam ediyor.

### Pedagojik formasyon nedir?

Eğitim fakültesi dışındaki programlardan mezun olanlara ya da bu programların öğrencilerine öğretmenlik meslek bilgisi kazandırmak için verilen eğitimdir. Eğitim psikolojisi, öğretim ilke ve yöntemleri ve öğretmenlik uygulaması gibi dersleri içerir.

### Formasyon dersleri lisansta alınabiliyor mu?

YÖK kararına göre formasyon eğitimi kapsamındaki seçmeli dersler, formasyon alınabilen alanlardaki örgün öğrencilere üçüncü yarıyıldan itibaren verilebilir. Üniversiteler son sınıf öğrencilerine öncelik tanıyabilir.

### Fen-edebiyat mezunu öğretmen olabilir mi?

Hangi lisans programlarının hangi öğretmenlik alanlarına kaynak olduğu MEB'in Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları'ndaki çizelgelerle belirlenir. Programınızın durumunu güncel çizelgeden kontrol edin.

### Formasyon belgem artık işe yaramaz mı?

Formasyon eğitimi alınan öğretmenlik meslek bilgisi dersleri, mesleki hazırlık açısından değerini korur. Akademi başvurusu ve diğer kurumlardaki işe alım koşulları için ise ilgili güncel mevzuatı ve ilanları inceleyin.

### Formasyon kaldırıldıysa öğretmenlik meslek bilgisi nereden kazanılacak?

Yeni modelde öğretmen adayları Millî Eğitim Akademisi'nde dört dönemlik hazırlık eğitimi alır; bu eğitimin son dönemi tamamen uygulamaya ayrılmıştır. Eğitim fakülteleri ise meslek bilgisini lisans boyunca vermeye devam eder.

## Kaynaklar

1. European Commission, Eurydice (2026). Türkiye: Initial Education for Teachers Working in Early Childhood and School Education. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/turkiye/initial-education-teachers-working-early-childhood-and-school-education (EN, erişim: 2026-09-25)
2. Yükseköğretim Kurulu (t.y.). Pedagojik Formasyon Eğitimi. https://egitim.yok.gov.tr/tr/page/496 (TR, erişim: 2026-09-25)
3. Yükseköğretim Kurulu (t.y.). Pedagojik Formasyon Eğitimine İlişkin Detaylar Belirlendi. https://www.yok.gov.tr/tr/news/pedagojik-formasyon-egitimine-iliskin-detaylar-belirlendi-6PigR (TR, erişim: 2026-09-25)
4. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler). https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_12/23100922_9_cizelgeveesaslar.pdf (TR, erişim: 2026-09-25)
5. Millî Eğitim Bakanlığı (2026). Millî Eğitim Akademisi Hazırlık Eğitimi Programı Yayımlandı. https://www.meb.gov.tr/milli-egitim-akademisi-hazirlik-egitimi-programi-yayimlandi/haber/40070/tr (TR, erişim: 2026-09-25)
6. Darling-Hammond, L. (2017). Teacher Education Around the World: What Can We Learn from International Practice?. European Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309. https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399 (EN, erişim: 2026-09-25)
7. OECD (2005). Teachers Matter: Attracting, Developing and Retaining Effective Teachers. https://doi.org/10.1787/9789264018044-en (EN, erişim: 2026-09-25)