---
title: "Öğretim Tasarımcısı Ne İş Yapar? Beceriler ve Kariyer Yolu"
url: https://bote.web.tr/blog/ogretim-tasarimcisi-ne-is-yapar
author: BÖTE Editör Ekibi
published: 2026-09-25
updated: 2026-09-25
category: Kariyer
description: "Öğretim tasarımcısı ne iş yapar, hangi becerilere ihtiyaç duyar, nasıl olunur? Kurumsal eğitimden e-öğrenmeye rol tanımları, portfolyo önerileri ve BÖTE bağlantısı."
---

# Öğretim Tasarımcısı Ne İş Yapar? Beceriler ve Kariyer Yolu

> Öğretim tasarımcısı ne iş yapar, hangi becerilere ihtiyaç duyar, nasıl olunur? Kurumsal eğitimden e-öğrenmeye rol tanımları, portfolyo önerileri ve BÖTE bağlantısı.

Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-09-25 · Güncelleme: 2026-09-25 · 4 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/ogretim-tasarimcisi-ne-is-yapar

## Özet

- **Öğretim tasarımcısı**, bir kurumun öğrenme ihtiyacını analiz edip buna uygun eğitim programları ve materyalleri tasarlayan uzmandır.
- Rol kurumsal eğitimde, üniversitelerin uzaktan eğitim birimlerinde ve e-öğrenme şirketlerinde karşılık bulur.
- İşe alımda diploma kadar **portfolyo** belirleyicidir: tamamlanmış bir e-öğrenme modülü en güçlü kanıttır.
- BÖTE programlarındaki öğretim tasarımı, çoklu ortam ve uzaktan eğitim dersleri bu mesleğe doğrudan hazırlık sunar.

BÖTE mezunlarının öğretmenlik dışında en sık yöneldiği mesleklerden biri **öğretim tasarımcılığı**. İş ilanlarında "instructional designer", "e-öğrenme uzmanı" ya da "eğitim içerik geliştirme uzmanı" gibi farklı adlarla karşımıza çıkan bu rolün ne içerdiği ise çoğu zaman belirsiz kalıyor. Bu yazıda öğretim tasarımcısının gündelik işini, gereken becerileri ve bu mesleğe nasıl hazırlanılabileceğini ele alıyoruz.

## Öğretim tasarımcısı ne yapar?

Öğretim tasarımcısının işi, bir öğrenme ihtiyacını sistemli bir öğretim çözümüne dönüştürmektir. Bu süreç genellikle ADDIE modeliyle tarif edilir: analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme.[1] Gündelik işte bu şu görevlere karşılık gelir:

- Bir birimin yöneticisiyle görüşüp çalışanların hangi konuda zorlandığını anlamak (analiz),
- Eğitimin sonunda çalışanların neyi yapabilir hâle geleceğini yazmak (öğrenme hedefleri),
- Eğitimin akışını, etkinliklerini ve sınavlarını planlamak (tasarım),
- Video, sunum ve etkileşimli modülleri hazırlamak ya da hazırlatmak (geliştirme),
- Eğitimi öğrenme yönetim sistemine yüklemek ve eğitmenlere rehber hazırlamak (uygulama),
- Eğitim sonrası sonuçları ölçmek ve programı iyileştirmek (değerlendirme).

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, kurumlarda çalışanların beceri ve bilgisini geliştirmek için eğitim programlarını planlayan ve yürüten **eğitim ve geliştirme uzmanlarını** ayrı bir meslek olarak tanımlar.[2] Okul sistemlerinde öğretim programlarını ve öğretim standartlarını yöneten **öğretim koordinatörleri** ise ayrı bir meslek grubudur ve genellikle yüksek lisans ile öğretmenlik deneyimi ister.[3]

## Tasarımcının araç seti

İyi bir öğretim tasarımcısını "e-öğrenme aracı kullanabilen" birinden ayıran, arka plandaki kuramsal araç setidir. Bu araç setinin temel parçaları şunlardır:

| Araç | Ne işe yarar? | Kaynağı |
|---|---|---|
| ADDIE süreci | Projeyi analizden değerlendirmeye kadar sistemli yönetmek | Branch[1] |
| Güncellenmiş Bloom taksonomisi | Ölçülebilir öğrenme hedefleri yazmak | Krathwohl[4] |
| Yapıcı hizalama | Hedef, etkinlik ve sınavın aynı şeyi istemesini sağlamak | Biggs[5] |
| Öğretimin ilk ilkeleri | Tasarımı gerçek bir problem etrafında kurmak | Merrill[6] |
| Çoklu ortam ilkeleri | Video ve görselleri bilişsel yükü azaltacak biçimde tasarlamak | Mayer[7] |

Bu çerçevelerin her birini blogda ayrı yazılarda ele aldık: [öğretim tasarımı ve ADDIE](https://bote.web.tr/blog/ogretim-tasarimi-addie-modeli) ile [çoklu ortam öğrenme ilkeleri](https://bote.web.tr/blog/coklu-ortam-ogrenme-ilkeleri). Tasarımcının günlük işinde bunlar ayrı ayrı değil, aynı proje içinde birlikte kullanılır.

## Nerede çalışır?

| Kurum türü | Tipik görevler |
|---|---|
| Şirketlerin eğitim ve insan kaynakları birimleri | Oryantasyon, uyum ve mesleki gelişim eğitimleri |
| E-öğrenme ve eğitim teknolojisi şirketleri | Müşteriler için özel e-öğrenme içerikleri |
| Üniversitelerin uzaktan eğitim birimleri | Çevrim içi derslerin tasarımı, öğretim elemanlarına destek |
| Kamu kurumları | Personel eğitimi ve hizmet içi eğitim programları |

## Hangi beceriler gerekir?

**Analiz ve tasarım:** Mesleğin çekirdeği budur. İyi bir öğretim tasarımcısı her performans sorununun eğitimle çözülmeyeceğini bilir ve doğru soruları sorar. Merrill'in öğretimin ilk ilkeleri, tasarlanan öğretimin kalitesini sınamak için kullanışlı bir çerçeve sunar: gerçek bir problem, ön bilginin harekete geçirilmesi, gösterme, uygulama ve bütünleştirme.[6]

**Çoklu ortam tasarımı:** Video, görsel ve etkileşimli içeriklerin öğrenmeyi desteklemesi için bilişsel yükü yöneten tasarım ilkeleri gerekir. Bu ilkeleri [çoklu ortam öğrenme ilkeleri](https://bote.web.tr/blog/coklu-ortam-ogrenme-ilkeleri) yazımızda özetledik.

**Teknik araçlar:** E-öğrenme içerik geliştirme araçları, video düzenleme ve öğrenme yönetim sistemleri günlük işin parçasıdır. Araçlar hızla değişir; bu yüzden tek bir araca bağlı kalmak yerine yeni araçları hızla öğrenebilmek daha değerlidir.

**İletişim ve proje yönetimi:** Öğretim tasarımcısı konu uzmanlarıyla, yöneticilerle ve geliştiricilerle birlikte çalışır. Konu uzmanının bilgisini öğrenilebilir bir yapıya dönüştürmek, mesleğin en az görünen ama en kritik becerisidir.

## Bir iş gününden kesit

Bir şirketin eğitim biriminde çalışan bir öğretim tasarımcısının günü şöyle geçebilir: Sabah satış ekibinin yöneticisiyle görüşüp yeni ürün eğitimine neden ihtiyaç duyulduğunu dinler ve asıl sorunun ürün bilgisi değil müşteri sorularını yanıtlama becerisi olduğunu fark eder. Öğleden önce eğitimin öğrenme hedeflerini ve senaryolarını yazar. Öğleden sonra bir konu uzmanıyla senaryoların doğruluğunu kontrol eder, ardından video çekimi için kısa bir metin hazırlar. Günün sonunda geçen ay yayımlanan bir modülün tamamlanma ve sınav verilerine bakıp en çok hata yapılan soruyu yeniden tasarlamak üzere not alır.

Bu kesit, mesleğin ne kadar çok yönlü olduğunu gösteriyor: analiz, yazma, iş birliği, teknik üretim ve veri yorumlama aynı gün içinde iç içe geçiyor.

## Portfolyo nasıl hazırlanır?

Bu meslekte işe alımda en güçlü kanıt, tamamlanmış işlerdir. Öğrencilikten itibaren şu parçalardan oluşan bir portfolyo hazırlanabilir:

1. **Kısa bir ihtiyaç analizi:** Gerçek ya da kurgusal bir kurumun sorununu nasıl analiz ettiğinizi gösteren bir sayfa.
2. **Öğrenme hedefleri ve akış:** Ölçülebilir hedefler ve bunlara bağlı etkinlik planı.
3. **Tamamlanmış bir modül:** 10–15 dakikalık etkileşimli bir e-öğrenme modülü ya da eğitim videosu.
4. **Değerlendirme planı:** Eğitimin işe yarayıp yaramadığını nasıl ölçeceğinizi anlatan kısa bir not.

## BÖTE ile bağlantısı

BÖTE programları öğretim tasarımı, çoklu ortam, uzaktan eğitim ve programlama derslerini tek çatı altında sunar. Bu birleşim, öğretim tasarımcılığı için güçlü bir başlangıç sağlar. Tasarım sürecinin ayrıntıları için [öğretim tasarımı ve ADDIE](https://bote.web.tr/blog/ogretim-tasarimi-addie-modeli) yazımıza, diğer kariyer seçenekleri için ise [BÖTE mezunları ne iş yapar?](https://bote.web.tr/blog/bote-mezunlari-ne-is-yapar) yazımıza bakabilirsiniz.

## Sonuç

Öğretim tasarımcılığı, eğitim bilgisini teknoloji ve iletişim becerisiyle birleştiren bir meslek. Kurumların çevrim içi öğrenmeye yatırımı arttıkça bu rolün önemi de artıyor. Ancak iş bulmak kendiliğinden gerçekleşmiyor: güçlü bir portfolyo, gerçek projeler ve sürekli öğrenme bu meslekte fark yaratıyor.

## Sık Sorulan Sorular

### Öğretim tasarımcısı ne iş yapar?

Kurumun öğrenme ihtiyacını analiz eder, öğrenme hedeflerini yazar, eğitim programlarını ve materyallerini tasarlar, bunların geliştirilmesini yönetir ve eğitimin etkisini değerlendirir.

### Öğretim tasarımcısı olmak için hangi bölüm okunmalı?

Tek bir zorunlu bölüm yoktur. Eğitim teknolojisi alanı, BÖTE gibi programlar ve eğitim bilimleri bu mesleğe en doğrudan hazırlığı sunar; farklı alanlardan gelip bu alanda uzmanlaşanlar da vardır.

### Öğretim tasarımcısı ile eğitmen arasındaki fark nedir?

Eğitmen eğitimi sınıfta ya da çevrim içi ortamda yürütür. Öğretim tasarımcısı ise eğitimin hedeflerini, akışını, materyallerini ve değerlendirmesini tasarlar. Küçük kurumlarda iki rol aynı kişide birleşebilir.

### Öğretim tasarımcısı hangi araçları kullanır?

E-öğrenme içerik geliştirme araçları, video ve görsel düzenleme yazılımları, öğrenme yönetim sistemleri ve sunum araçları sık kullanılır. Araçlar değişir; kalıcı olan analiz ve tasarım becerisidir.

### Öğretim tasarımcısı portfolyosunda ne olmalı?

Bir ihtiyaç analizi özeti, yazılmış öğrenme hedefleri, tamamlanmış kısa bir e-öğrenme modülü ya da eğitim videosu ve eğitimin nasıl değerlendirildiğini gösteren bir plan güçlü bir portfolyo oluşturur.

### Öğretim tasarımı için yüksek lisans gerekir mi?

Zorunlu değildir ama bazı roller için avantaj sağlar. ABD'de okul sistemlerindeki öğretim koordinatörleri genellikle yüksek lisans ve öğretmenlik deneyimi ister; kurumsal eğitim rollerinde ise lisans derecesi ve deneyim çoğu zaman yeterlidir.

## Kaynaklar

1. Branch, R. M. (2009). Instructional Design: The ADDIE Approach. Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-09506-6 (EN, erişim: 2026-09-25)
2. U.S. Bureau of Labor Statistics (2026). Occupational Outlook Handbook: Training and Development Specialists. https://www.bls.gov/ooh/business-and-financial/training-and-development-specialists.htm (EN, erişim: 2026-09-25)
3. U.S. Bureau of Labor Statistics (2026). Occupational Outlook Handbook: Instructional Coordinators. https://www.bls.gov/ooh/education-training-and-library/instructional-coordinators.htm (EN, erişim: 2026-09-25)
4. Krathwohl, D. R. (2002). A Revision of Bloom's Taxonomy: An Overview. Theory Into Practice, 41(4), 212–218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2 (EN, erişim: 2026-09-25)
5. Biggs, J. (1996). Enhancing Teaching Through Constructive Alignment. Higher Education, 32(3), 347–364. https://doi.org/10.1007/BF00138871 (EN, erişim: 2026-09-25)
6. Merrill, M. D. (2002). First Principles of Instruction. Educational Technology Research and Development, 50(3), 43–59. https://doi.org/10.1007/BF02505024 (EN, erişim: 2026-09-25)
7. Mayer, R. E. (2020). Multimedia Learning (3. baskı). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316941355 (EN, erişim: 2026-09-25)