---
title: "OECD Nedir? Üyeleri, Türkiye ve Eğitimdeki Rolü"
url: https://bote.web.tr/blog/oecd-nedir
author: BÖTE Editör Ekibi
published: 2026-09-27
updated: 2026-09-27
category: Uluslararası Eğitim
description: "OECD nedir? 1961'de kurulan örgütün 38 üyesi, yapısı, Türkiye'nin kurucu üyeliği ve PISA, TALIS, PIAAC ile Education at a Glance üzerinden eğitimdeki rolü."
---

# OECD Nedir? Üyeleri, Türkiye ve Eğitimdeki Rolü

> OECD nedir? 1961'de kurulan örgütün 38 üyesi, yapısı, Türkiye'nin kurucu üyeliği ve PISA, TALIS, PIAAC ile Education at a Glance üzerinden eğitimdeki rolü.

Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-09-27 · Güncelleme: 2026-09-27 · 8 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/oecd-nedir

## Özet

- OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı), 14 Aralık 1960'ta Paris'te imzalanan bir sözleşmeyle kurulan ve **30 Eylül 1961**'de çalışmaya başlayan uluslararası bir örgüttür; merkezi Paris'tedir ve **38 üyesi** vardır.
- Türkiye OECD'nin **kurucu üyesidir**. Arjantin, Brezilya, Bulgaristan, Endonezya, Hırvatistan, Peru, Romanya ve Tayland'ın üyelik süreçleri sürüyor.
- OECD bağlayıcı kararlar almaktan çok **veri, karşılaştırma ve tavsiye** üretir; kararlar oydaşmayla alınır. Türk kurumları OECD'nin 300'ü aşan komite ve alt komitesinin çalışmalarına katılıyor.
- Eğitimde OECD'yi Türkiye'de görünür kılan araştırmalar: **PISA** (Türkiye 2003'ten beri), **TALIS** (2008, 2018, 2024), **PIAAC** (2014-2015, 5.277 yetişkin) ve her yıl yayımlanan **Education at a Glance** göstergeleri.
- Araştırmacılar OECD'nin eğitimdeki gücünü **sayılarla yönetim** olarak tanımlıyor: PISA gibi karşılaştırmalar bağlayıcı olmasa da ulusal eğitim politikalarını dolaylı ama güçlü biçimde etkiliyor.

"OECD ortalamasının altında", "OECD ülkeleri arasında sonuncu", "OECD raporuna göre..." Eğitim haberlerinde en sık geçen kısaltmalardan biri OECD'dir; ama OECD'nin ne olduğu, kimlerden oluştuğu ve eğitimde neden bu kadar belirleyici hâle geldiği çoğu zaman anlatılmaz. Bu yazı OECD'nin ne olduğunu, kuruluşunu, üyelerini ve karar alma yapısını, Türkiye ile ilişkisini ve eğitimdeki rolünü resmî kaynaklardan ve akademik çalışmalardan derliyor.

## OECD nedir?

OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development), Türkçede Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı olarak bilinen uluslararası bir örgüttür. Dışişleri Bakanlığı'nın künyesine göre 30 Eylül 1961'de kurulmuştur, merkezi Paris'tedir ve 38 üyesi vardır; Genel Sekreteri Mathias Cormann'dır.[1] Aynı kaynağa göre OECD'nin kuruluşundan bu yana öne çıkan amacı, hükümetlere kapsayıcı ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyen politikalar konusunda tavsiyeler geliştirmek ve böylece küresel refaha katkı sağlamaktır; OECD bunu kanıta ve veriye dayalı tavsiye ve standartlar geliştirerek ve bunların uygulanmasını destekleyerek yapar.[1]

Örgütün Türkçe adı kaynaktan kaynağa değişir. Dışişleri Bakanlığı "Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı" adını kullanırken aynı sayfanın adresinde "İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı" adı geçer.[1] Akademik çalışmalarda da "İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı" ve "Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü" adları birlikte kullanılır.[2][3] Hepsi aynı örgütü, OECD'yi anlatır.

OECD'nin öne çıkan çalışma biçimi veri, karşılaştırma ve tavsiye üretmektir: ticaret, vergilendirme, yapay zekâ, kadın istihdamı, dijital ve yeşil dönüşüm gibi konularda kanıta dayalı tavsiyeler geliştirir. Dışişleri Bakanlığı'na göre bu tavsiyeler G20, G7 ve Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu'nun (APEC) politika geliştirmesine de katkıda bulunur.[1] Eğitim alanında OECD'yi en görünür kılan şey de bu karşılaştırmalı verilerdir.

## Kısa tarih: OEEC'den OECD'ye

OECD'nin kökeni İkinci Dünya Savaşı sonrasına uzanır. Dışişleri Bakanlığı'na göre Batı Avrupa'nın yeniden inşası için hayata geçirilen Marshall Planı çerçevesinde ABD ve Kanada'nın yaptığı mali yardımın dağıtımına yardım etmek amacıyla kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (OEEC), 1947-1960 arasında faaliyet gösterdi. OECD, OEEC'nin yerine daha geniş bir görev tanımıyla kuruldu.[1]

Kuruluşun hukuki temeli, 14 Aralık 1960'ta Paris'te imzalanan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Sözleşmesi'dir (Convention on the Organisation for Economic Co-operation and Development).[4] Örgüt 30 Eylül 1961'de kuruldu.[5] Türkiye bu sürecin başından beri içindedir: OECD nezdindeki Türk Daimi Temsilciliği, 1961'den önce OEEC nezdinde, 1961'den itibaren de OECD nezdinde çalışıyor.[4]

## Üyeler, adaylar ve karar alma yapısı

OECD'nin 38 üyesi şunlardır: Türkiye, Almanya, ABD, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Güney Kore, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Kanada, Kolombiya, Kosta Rika, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Meksika, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Şili, Yeni Zelanda ve Yunanistan.[1] Arjantin, Brezilya, Bulgaristan, Endonezya, Hırvatistan, Peru, Romanya ve Tayland'ın üyelik süreçleri sürüyor.[5] Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan ve Güney Afrika ise OECD'nin "kilit ortakları" arasında; bu ülkeler OECD'nin günlük çalışmalarına, araştırmalarına ve komite tartışmalarına katılıyor. Avrupa Birliği toplantılara oy hakkı olmadan katılıyor.[1]

OECD'nin temel karar alma organı Konsey'dir. Konsey'e Genel Sekreter başkanlık eder; üye ülkeler ve AB daimi temsilci düzeyinde temsil edilir ve kararlar oydaşmayla alınır. Konsey yılda bir kez bakanlar düzeyinde toplanır; bu toplantıların başkanlığını her yıl bir üye ülke üstlenir. Türkiye, 23-24 Mayıs 2012'de Paris'te yapılan Bakanlar Konseyi toplantısına başkanlık etti.[1] Karar önerileri önce teknik komitelerde hazırlanır, ardından üç daimi komiteden geçerek Konsey'e sunulur. Kararları uygulayan Sekretarya'da 2025 itibarıyla 3.500'den fazla kişi çalışıyor.[1]

## Türkiye ve OECD

Türkiye OECD'nin kurucu üyesidir.[5] Dışişleri Bakanlığı'na göre ilgili Türk kurumları; ekonomi, ticaret, vergilendirme, istihdam, istatistik, sağlık, dijital politika, eğitim, bilim ve teknoloji gibi alanlarda OECD'nin 300'ü aşan komite ve alt komitesinin çalışmalarına katılıyor.[1]

İki OECD merkezi Türkiye'dedir. Vergi alanında bilgi ve deneyim paylaşımı için 1993'te kurulan OECD Ankara Çok Taraflı Vergi Merkezi hâlâ çalışıyor. OECD İstanbul Merkezi ise Avrasya, Ortadoğu, Kuzey Afrika, Güneydoğu Avrupa ve Güneydoğu Asya'daki bölgesel programlar için bir merkez olarak, Türkiye'nin gönüllü katkısıyla Ocak 2021'de açıldı; resmî açılışı Mart 2023'te yapıldı.[1][5] Eğitim açısından dikkat çekici bir gelişme de OECD'nin iki yılda bir düzenlediği Beceriler Zirvesi'ne Türkiye'nin 2026'da ev sahipliği yapmasıdır.[1]

OECD, Türkiye'nin eğitim sistemini doğrudan inceleyen raporlar da hazırlar. Türkiye'de temel eğitime ilişkin ulusal politika incelemesi 2007'de, Türkiye'nin eğitim politikalarına ilişkin görünüm raporu 2020'de yayımlandı.[6][7] Bu raporlar, OECD'nin genel çalışma biçimine uygun olarak tavsiye niteliğindedir.[1]

## OECD'nin eğitimdeki rolü: PISA, TALIS, PIAAC ve Education at a Glance

OECD eğitimde dört büyük veri kaynağıyla tanınır. Aşağıdaki tablo bunları ve Türkiye'nin katılımını özetliyor:

| Araştırma | Kimler ölçülür? | Türkiye'nin katıldığı yıllar | Türkiye'de son örneklem |
|---|---|---|---|
| PISA | 15 yaşındaki öğrenciler | 2003, 2006, 2009, 2012, 2015, 2018, 2022 | 196 okul, 7.250 öğrenci (2022) |
| TALIS | Öğretmenler ve okul müdürleri | 2008, 2018, 2024 | 662 okul, 654 müdür, 13.961 öğretmen (2024) |
| PIAAC | 16-65 yaş yetişkinler | 2014-2015 | 5.277 yetişkin |
| Education at a Glance | Eğitim sistemi göstergeleri | Her yıl | Ülke verileri |

**Veri notu:** PISA yılları ve 2022 örneklemi MEB PISA raporlarından (2019, 2023); TALIS yılları ve 2024 örneklemi TEDMEM'in TALIS 2024 analizinden (2025); PIAAC tarihleri ve örneklemi OECD'nin Türkiye ülke notundan. Türkiye TALIS 2013'e katılmadı. Erişim: 27.09.2026.[8][9][10][11]

**PISA.** PISA 2000'de başladı ve üçer yıllık döngülerle yapılıyor; Türkiye 2003'ten beri katılıyor.[8] PISA 2022, 81 ülkede yapıldı.[9] PISA'nın nasıl ölçtüğünü [PISA nedir?](https://bote.web.tr/blog/pisa-nedir), Türkiye'nin son sonuçlarını [PISA 2022 Türkiye sonuçları](https://bote.web.tr/blog/pisa-2022-turkiye-sonuclari) yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.

**TALIS.** Uluslararası Öğretim ve Öğrenim Anketi (Teaching and Learning International Survey), öğretmenlerin ve okul müdürlerinin deneyimlerini ve görüşlerini anketlerle toplar. İlk kez 2008'de yapıldı, dördüncü döngüsü 2024'teydi ve bir sonraki döngünün 2030'da yapılması planlanıyor. TALIS 2024'e 55 ülke ve ekonomi katıldı; OECD ilk sonuç raporunu 7 Ekim 2025'te yayımladı. Türkiye'de ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kademelerinden 662 okul, 654 okul müdürü ve 13.961 öğretmen katıldı.[10] TALIS 2024 Türkiye sonuçları için [TALIS nedir?](https://bote.web.tr/blog/talis-nedir) yazısına bakabilirsiniz.

**PIAAC.** Yetişkin Becerileri Araştırması, 16-65 yaşındaki yetişkinlerin okuryazarlık, sayısal beceri ve teknoloji yoğun ortamlarda problem çözme becerilerini doğrudan ölçer. Türkiye'de 1 Nisan 2014-31 Mart 2015 arasında 5.277 yetişkinle yapıldı. Türkiye'deki yetişkinler üç alanda da OECD ortalamasının altında kaldı; ancak 16-24 yaş grubundaki okuryazarlık farkı öteki yaş gruplarından daha küçüktü. Ülke notuna göre Türkiye'de öğrenim düzeyi ile beceri arasındaki ilişki öteki ülkelerden daha zayıftı; cinsiyete bağlı beceri farkları ise özellikle ileri yaştaki yetişkinlerde, araştırmaya katılan ülkeler arasındaki en büyük farklardandı. Daha yüksek beceri ve öğrenim düzeyi işgücü piyasasındaki durumla ilişkili değildi, ama diplomaların ücrete getirisi OECD ülkeleri arasında en yüksekler arasındaydı.[11]

**Education at a Glance.** OECD'nin her yıl belirli bir tematik odakla yayımladığı gösterge kitabıdır. Ülkeleri eğitimin çıktıları ve işgücü piyasasındaki getirisi; eğitime erişim, katılım ve ilerleme; eğitime ayrılan mali kaynaklar ile öğretmenler, öğrenme ortamı ve okulların örgütlenmesi başlıklarında karşılaştırır. 2025 baskısının odağı yükseköğretimdi. Bu baskıya göre Türkiye'de 25-34 yaşında ortaöğretim diploması olmayanların oranı 2019-2024 arasında yüzde 41'den yüzde 28'e düştü. Aynı yaş grubunda yüksek lisans ya da eşdeğeri dereceye sahip olanların oranı yüzde 3'te kaldı (OECD ortalaması yüzde 16). Türkiye ilkokuldan ortaöğretim sonrası yükseköğretim dışı eğitime kadar öğrenci başına 3.374 ABD doları harcıyordu; bu, ülkeler arasındaki aralığın alt ucudur. Türkiye'de meslek değiştirerek öğretmen olmak isteyenler için özel bir yol da bulunmuyordu.[12]

## OECD'nin eğitim politikasına etkisi ve eleştiriler

OECD'nin eğitimdeki etkisi tavsiye ve karşılaştırma yoluyla işler; eğitim politikası araştırmacıları bu etkinin ne kadar güçlü olduğunu gösteren çalışmalar yayımladı. Grek, PISA'nın Finlandiya, Almanya ve Birleşik Krallık'taki etkilerini inceledi ve PISA'nın ulusal eğitim sistemleri üzerindeki doğrudan etkisiyle, Avrupa eğitim alanını "sayılarla yönetmenin" dolaylı ama etkili bir aracı hâline geldiği sonucuna vardı.[13] Sellar ve Lingard, OECD'nin akran incelemesi yoluyla yumuşak güç kullandığını ve PISA'nın hem üye hem üye olmayan ülkelerde politika yapımını etkilediğini gösterdi.[14]

Aynı yazarlar, PISA'nın OECD'nin en başarılı "ürünlerinden" biri hâline geldiğini ve örgüt içinde Eğitim Direktörlüğü'nün rolünü güçlendirdiğini belirtir. OECD, PISA'yı ölçtüğü şeyi genişleterek, daha fazla ülke ve okulu kapsayarak ve açıklama gücünü artırarak büyüttü; PIAAC ve PISA tabanlı okul testleriyle de aynı modeli yeni alanlara taşıdı.[15] Bu tablo, OECD'nin eğitimdeki etkisinin kaynağının yasal yetki değil, karşılaştırmalı verinin kendisi olduğunu gösterir.

Türkiye'deki araştırmalar OECD verisini hem kullanıyor hem sorguluyor. 35 OECD ülkesinin 2003-2021 verisini veri zarflama analiziyle inceleyen bir çalışma, eğitim harcamalarının etkinliğinin bütçenin büyüklüğünden çok kaynakların nasıl dağıtıldığına bağlı olduğunu buldu; Türkiye'nin 2003-2012 arasında görece yüksek olan etkinliği 2015 sonrasında belirgin biçimde geriledi.[16] PISA 2022 ve PIAAC 2023 verileriyle yapılan bir başka çalışmada kişi başına millî gelir PISA puanlarıyla güçlü, PIAAC puanlarıyla orta düzeyde ilişkiliydi; öğretmen maaşları, öğretmen başına öğrenci sayısı ve eğitime ayrılan bütçe payıyla ilişki ise düşük ve anlamsızdı.[3] OECD'nin 38 üyesini temel eğitim göstergelerine göre kümeleyen çalışmalar ve Türkiye ile Finlandiya'yı karşılaştıran doküman incelemeleri de OECD verisinin Türkçe alanyazındaki yaygın kullanımını gösteriyor.[2][17]

Bu bulgular OECD karşılaştırmalarının iki yüzünü birlikte gösterir. Bir yanda ülkenin kendi sistemini başka sistemlerle kıyaslamasını sağlayan eşsiz bir veri kaynağı vardır; öte yanda ilişkisel bulguları politika reçetesine dönüştürme ve eğitimi sıralama tablolarına indirgeme riski. Grek'in "sayılarla yönetim" kavramı tam da bu gerilimi anlatır.[13]

## Sonuç

OECD, 1961'de kurulan, 38 üyeli, Paris merkezli ve kararlarını oydaşmayla alan bir uluslararası örgüttür; Türkiye kurucu üyelerindendir.[1][5] Eğitimde OECD'nin gücü yasal yetkiden değil, ürettiği karşılaştırmalı veriden gelir: PISA, TALIS, PIAAC ve Education at a Glance, Türkiye'nin eğitim sistemini başka sistemlerle kıyaslamanın temel araçlarıdır.[10][11] Bu veriler iyi okunduğunda güçlü birer ayna, sıralama tablosuna indirgendiğinde ise yanıltıcı birer ölçüttür.[13][15]

## Sık Sorulan Sorular

### OECD nedir?

OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı), hükümetlere kapsayıcı ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyen politikalar konusunda kanıta ve veriye dayalı tavsiyeler geliştiren uluslararası bir örgüttür. 30 Eylül 1961'de kuruldu, merkezi Paris'tedir ve 38 üyesi vardır.

### OECD'nin açılımı nedir?

OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development'ın kısaltmasıdır. Türkçede Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı ya da Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü olarak geçer.

### OECD'ye üye ülkeler hangileri?

38 üye: Türkiye, Almanya, ABD, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Güney Kore, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Kanada, Kolombiya, Kosta Rika, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Meksika, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Şili, Yeni Zelanda ve Yunanistan.

### Türkiye OECD üyesi mi?

Evet. Türkiye OECD'nin kurucu üyesidir. Kuruluştan önce Avrupa Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (OEEC) nezdinde, 1961'den beri de OECD nezdinde Paris'te bir daimi temsilciliği bulunuyor. Türkiye 2012'de OECD Bakanlar Konseyi toplantısına başkanlık etti.

### OECD eğitimde ne yapar?

OECD eğitimde ülkeleri karşılaştıran veriler üretir: 15 yaşındaki öğrencilerin becerilerini ölçen PISA, öğretmen ve okul müdürlerine uygulanan TALIS, 16-65 yaş yetişkinlerin becerilerini ölçen PIAAC ve her yıl yayımlanan Education at a Glance göstergeleri. Ayrıca ülkelerin eğitim politikaları üzerine incelemeler hazırlar.

### OECD ile PISA arasındaki ilişki nedir?

PISA, OECD'nin 2000'den beri üç yılda bir yaptığı uluslararası öğrenci değerlendirme programıdır. Araştırmacılara göre PISA, OECD'nin eğitimdeki en başarılı ürünlerinden biri hâline geldi ve örgütün eğitim alanındaki etkisini önemli ölçüde artırdı.

## Kaynaklar

1. T.C. Dışişleri Bakanlığı (2026). Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD). mfa.gov.tr. https://www.mfa.gov.tr/iktisadi-isbirligi_ve-gelisme-teskilati-_oecd_.tr.mfa (TR, erişim: 2026-09-27)
2. Yaman Yılmaz, C. (2022). OECD ülkelerinin eğitim göstergeleri bakımından çok değişkenli istatistiksel analizler ile incelenmesi. Alanya Akademik Bakış, 6(3), 2583–2597. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1064172 (TR, erişim: 2026-09-27)
3. Coşkun, H. ve Coşkun, T. (2025). Ekonomik göstergeler ile eğitim sonuçları arasındaki ilişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 verilerinden çıkarımlar. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 81–94. https://doi.org/10.71272/debder.1696919 (TR, erişim: 2026-09-27)
4. T.C. OECD Nezdinde Daimi Temsilcilik (2026). Temsilcilik. oecd-dt.mfa.gov.tr. https://oecd-dt.mfa.gov.tr/Mission/About (TR, erişim: 2026-09-27)
5. Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs (2026). Türkiye-OECD relations. mfa.gov.tr. https://www.mfa.gov.tr/oecd.en.mfa (EN, erişim: 2026-09-27)
6. OECD (2007). Reviews of national policies for education: Basic education in Turkey 2007. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264030206-en (EN, erişim: 2026-09-27)
7. OECD (2020). Education policy outlook in Turkey (OECD Education Policy Perspectives). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b7c69f4c-en (EN, erişim: 2026-09-27)
8. Millî Eğitim Bakanlığı (2019). PISA 2018 Türkiye ön raporu (Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi No: 10). https://pisa.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_05/15170226_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf (TR, erişim: 2026-09-27)
9. Millî Eğitim Bakanlığı (2023). PISA 2022 Türkiye raporu. Millî Eğitim Bakanlığı, Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://pisa.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_03/21120745_26152640_pisa2022_rapor.pdf (TR, erişim: 2026-09-27)
10. TEDMEM (2025). TALIS 2024 Türkiye için neler söylüyor?. Türk Eğitim Derneği. https://tedmem.org/storage/writes/November2025/5xHbJHslxlaPnc1rLsTf.pdf (TR, erişim: 2026-09-27)
11. OECD (2016). Survey of Adult Skills: Turkey (country note). OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/about/programmes/edu/piaac/country-specific-material/cycle-1/Turkiye-Country-Note-ENG.pdf (EN, erişim: 2026-09-27)
12. OECD (2025). Education at a Glance 2025: Türkiye (country note). OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance-2025-country-notes_9749f4ff/turkiye_b9b1d543/9648f416-en.pdf (EN, erişim: 2026-09-27)
13. Grek, S. (2009). Governing by numbers: The PISA 'effect' in Europe. Journal of Education Policy, 24(1), 23–37. https://doi.org/10.1080/02680930802412669 (EN, erişim: 2026-09-27)
14. Sellar, S. ve Lingard, B. (2013). The OECD and global governance in education. Journal of Education Policy, 28(5), 710–725. https://doi.org/10.1080/02680939.2013.779791 (EN, erişim: 2026-09-27)
15. Sellar, S. ve Lingard, B. (2014). The OECD and the expansion of PISA: New global modes of governance in education. British Educational Research Journal, 40(6), 917–936. https://doi.org/10.1002/berj.3120 (EN, erişim: 2026-09-27)
16. Atılgan Yaşa, A. ve Yüzbaşı, G. (2026). Eğitim harcamalarının etkinliği ve PISA performansı: OECD ülkeleri ve Türkiye üzerine bir analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 12(1), 353–374. https://doi.org/10.20979/ueyd.1865092 (TR, erişim: 2026-09-27)
17. Dikmen, M. ve Yıldırım, A. (2025). Türkiye ve Finlandiya eğitim sisteminin genel yapılanması, eğitim politikaları, PISA ve TIMSS başarılarının karşılaştırılması. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(28), 121–144. https://doi.org/10.55605/ejedus.1705893 (TR, erişim: 2026-09-27)