--- title: "Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar" url: https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir author: BÖTE Editör Ekibi published: 2026-10-31 updated: 2026-10-31 category: Eğitim Bilimleri ve Kuramlar description: "Kaynaştırma (bütünleştirme) eğitimi nedir? Tam ve yarı zamanlı kaynaştırma, sınıf başına öğrenci sınırı, değerlendirme, destek eğitim odası ve araştırmalar." --- # Kaynaştırma Eğitimi Nedir? Kurallar, Haklar ve Araştırmalar > Kaynaştırma (bütünleştirme) eğitimi nedir? Tam ve yarı zamanlı kaynaştırma, sınıf başına öğrenci sınırı, değerlendirme, destek eğitim odası ve araştırmalar. Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-10-31 · Güncelleme: 2026-10-31 · 3 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/kaynastirma-egitimi-nedir ## Özet - Kaynaştırma, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin **akranlarıyla birlikte** tam zamanlı ya da özel eğitim sınıfında **yarı zamanlı** eğitim alması. - Karar **Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporuna** göre veriliyor; kaynaştırma yapılan okulda BEP geliştirme birimi zorunlu. - Tam zamanlı kaynaştırmada her şubeye **en fazla 2** özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci yerleştiriliyor. - Öğrencinin başarısı **BEP'ine göre** değerlendiriliyor; destek eğitim haftalık ders saatinin **%40**'ını aşmıyor. - 47 çalışmalık bir meta-analiz, kaynaştırmanın akranların başarısını düşürmediğini gösterdi. Kaynaştırma, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin akranlarıyla aynı okulda, mümkünse aynı sınıfta eğitim alması. Türkiye'de mevzuattaki adı **kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim**. Bu yazı kaynaştırmanın yasal çerçevesini, sınıftaki kurallarını, öğrencinin değerlendirilmesini ve araştırmaların ne dediğini Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin güncel metninden ve uluslararası çalışmalardan topluyor.[1] ## Kaynaştırma nedir? Yönetmelik kaynaştırmayı şöyle tanımlıyor: özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını ve eğitim amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla, bu bireylere destek eğitim hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte **tam zamanlı** ya da özel eğitim sınıflarında **yarı zamanlı** olarak verilen eğitim.[1] Bu yaklaşımın dayanağı 573 sayılı KHK'nin temel ilkeleri: özel eğitim hizmetleri bireyi sosyal ve fiziksel çevresinden mümkün olduğunca ayırmadan planlanıyor ve eğitsel performansa göre amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak **diğer bireylerle birlikte eğitime öncelik** veriliyor.[2] ## Karar ve süreç Yönetmeliğin 22. maddesine göre özel eğitim ihtiyacı olan bireyler **Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporu** doğrultusunda her tür ve kademedeki eğitimlerini kaynaştırma yoluyla sürdürebiliyor. Okul öncesi, ilköğretim ya da mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okullarında da kaynaştırma yapılabiliyor. Kaynaştırma yapılan okullarda **BEP geliştirme birimi** kurulması zorunlu; öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu ile ödül ve disiplin kurulu, kaynaştırma öğrencileriyle ilgili kararlarda bu birimle iş birliği yapıyor.[1] BEP'in ayrıntısı için [BEP nedir?](https://bote.web.tr/blog/bep-nedir) ## Sınıftaki kurallar Tam zamanlı kaynaştırmaya ilişkin 23. madde birkaç somut kural koyuyor:[1] | Kural | Ayrıntı | |---|---| | Program | Öğrenci kayıtlı olduğu okulun programını takip ediyor; BEP bu programa göre hazırlanıyor | | Diploma | Ortaöğretimi tamamlayana akranlarına verilen diploma düzenleniyor | | Öğrenci sayısı | Her şubeye eşit sayıda ve **en fazla 2** özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci; birleştirilmiş sınıflarda ihtiyaca göre artırılabiliyor | | Özel eğitim okulunda kaynaştırma | Sınıf mevcudu, 5'i özel eğitim ihtiyacı olan birey olmak üzere okul öncesinde en fazla 14, diğer kademelerde 15 | | Ortam | Uygun ortam düzenlemeleri yapılıyor ve destek eğitim odası açılıyor | Veri notu: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği madde 23, güncel metin; erişim 31 Ekim 2026. ## Değerlendirme ve muafiyetler Kaynaştırma öğrencisi sınıfın geri kalanıyla aynı ölçütlerle değil, **BEP'ine göre** değerlendiriliyor. Ölçme süreçlerinde yetersizlik türü, gelişim özellikleri ve performansa göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyallerde düzenleme yapılıyor; merkezî sınavlarda da gerekli tedbirler alınıyor. İşitme ya da zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenciler velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabiliyor ve merkezî sınavlarda yabancı dil sınavından da muaf oluyor. Görme yetersizliği olan öğrenciler için şekil ve grafik içeren sorular kabartma, betimleme ya da eşdeğer sorularla hazırlanıyor; motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler uygulamalı bölümlerden muaf tutulabiliyor.[1] ## Destek eğitim odası Kaynaştırmanın en önemli destek aracı **destek eğitim odası**. Yönetmeliğin 25. maddesine göre bu odalar il ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifiyle açılıyor. Hangi öğrencinin hangi derslerden ve haftada kaç saat eğitim alacağını BEP geliştirme birimi belirliyor; bu süre **haftalık toplam ders saatinin %40'ını** aşamıyor. Eğitim esas olarak bire bir; performansı aynı düzeyde olan öğrencilerle en fazla 3 kişilik grup eğitimi de yapılabiliyor. Odada özel eğitim, okul öncesi, sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilebiliyor.[1] MEB'in atama çizelgesi de destek eğitim odasındaki özel eğitim uygulamalarını özel eğitim öğretmeninin görevleri arasında sayıyor.[3] Ayrıntı: [destek eğitim odası nedir?](https://bote.web.tr/blog/destek-egitim-odasi-nedir) ## Araştırmalar ne diyor? Kaynaştırmaya en sık yöneltilen soru, akranların başarısını etkileyip etkilemediği. Szumski, Smogorzewska ve Karwowski'nin yaklaşık 4,8 milyon öğrenciyi kapsayan 47 çalışmalık meta-analizi, kaynaştırma sınıflarına devam etmenin özel gereksinimi olmayan öğrencilerin akademik başarısıyla **olumlu ama zayıf** bir ilişkisi olduğunu buldu; yani kaynaştırma akranların başarısını düşürmüyor.[4] Ruijs ve Peetsma'nın derlemesi de kaynaştırmanın hem özel gereksinimli öğrencilere hem akranlarına etkisinin çalışmaların çoğunda nötr ya da olumlu olduğunu bildiriyor.[5] Bu sonuçların koşulu var: etkiler, öğretmenin hazırlığına, destek hizmetlerin varlığına ve sınıf düzenlemelerine bağlı. Mevzuattaki şube başına iki öğrenci sınırı, destek eğitim odası ve BEP geliştirme birimi bu koşulları sağlamaya yönelik araçlar. ## Öğretmenler için Kaynaştırma bütün öğretmenlerin işi: sınıf ve alan öğretmenleri BEP geliştirme biriminin üyesi ve öğrencinin derslerini veren öğretmenler. MEB'in 2024 genelgesine göre kaynaştırma sınıflarındaki BEP'ler de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programlarına dayanıyor.[6] AGS'nin eğitim bilimleri alt testinde rehberlik ve öğretim yöntemleri, ÖABT Özel Eğitim'de de kaynaştırma ve BEP konuları yer alıyor.[7] 2026'da ÖABT Özel Eğitim'e 6.524 aday girdi.[8] ## Sık Sorulan Sorular ### Kaynaştırma eğitimi nedir? Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını sağlamak için destek eğitim hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitim. ### Kaynaştırma kararı nasıl verilir? Yönetmeliğin 22. maddesine göre Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporu doğrultusunda. Öğrenci eğitimine her tür ve kademede kaynaştırma ya da bütünleştirme yoluyla devam edebiliyor. ### Bir sınıfta kaç kaynaştırma öğrencisi olabilir? Tam zamanlı kaynaştırmada öğrenciler sınıflara eşit sayıda ve her şubede 2 öğrenciyi geçmeyecek şekilde yerleştiriliyor; birleştirilmiş sınıflarda bu sayı ihtiyaca göre artırılabiliyor. ### Kaynaştırma öğrencisi nasıl notlandırılır? Başarısı BEP'ine göre değerlendiriliyor; ölçmede yetersizlik türüne göre süre, ortam, yöntem ve materyal düzenlemeleri yapılıyor. ### Destek eğitim odası nedir? Tam zamanlı kaynaştırmadaki öğrencilere ve özel yetenekli öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim verilen ortam. Haftalık destek eğitim saati toplam ders saatinin %40'ını aşmıyor. ### Kaynaştırma diğer öğrencilerin başarısını düşürür mü? Szumski ve arkadaşlarının 47 çalışmayı ve yaklaşık 4,8 milyon öğrenciyi kapsayan meta-analizine göre hayır; ilişki olumlu ama zayıf. ## Kaynaklar 1. Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 7/7/2018, 30471; son değişiklik RG 25/10/2022, 31994) (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/yonetmelik/7.5.24736.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 2. Mevzuat Bilgi Sistemi (RG 6/6/1997, 23011 mükerrer) (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (573). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/4.5.573.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 3. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025). Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları (Aralık 2025 güncel metni ve çizelgeler). https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_12/23100922_9_cizelgeveesaslar.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 4. Szumski, G., Smogorzewska, J. ve Karwowski, M. (2017). Academic achievement of students without special educational needs in inclusive classrooms: A meta-analysis. Educational Research Review, 21, 33–54. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2017.02.004 (EN, erişim: 2026-10-31) 5. Ruijs, N. M. ve Peetsma, T. T. D. (2009). Effects of inclusion on students with and without special educational needs reviewed. Educational Research Review, 4(2), 67–79. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2009.02.002 (EN, erişim: 2026-10-31) 6. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin Genelge Yayımlandı. https://www.meb.gov.tr/turkiye-yuzyili-maarif-modeline-iliskin-genelge-yayimlandi/haber/34511/tr (TR, erişim: 2026-10-31) 7. ÖSYM (2026). 2026 Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) Kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/7/basvuru-kilavuzu-p9djhk-30105733.pdf (TR, erişim: 2026-10-31) 8. ÖSYM (2026). 2026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler. https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/8/2026-meb-ags-sinav-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-3p3l3d-31125057.pdf (TR, erişim: 2026-10-31)