--- title: "ISTE Standartları Nedir? Öğrenci, Öğretmen ve Koç Rolleri" url: https://bote.web.tr/blog/iste-standartlari-nedir author: BÖTE Editör Ekibi published: 2026-09-25 updated: 2026-09-25 category: Eğitim Teknolojileri description: "ISTE standartları nedir; öğrenciler, öğretmenler ve eğitim teknolojisi koçları için hangi rolleri tanımlar? DigCompEdu ve UNESCO ile karşılaştırmalı rehber." --- # ISTE Standartları Nedir? Öğrenci, Öğretmen ve Koç Rolleri > ISTE standartları nedir; öğrenciler, öğretmenler ve eğitim teknolojisi koçları için hangi rolleri tanımlar? DigCompEdu ve UNESCO ile karşılaştırmalı rehber. Yazan: BÖTE Editör Ekibi · Yayın: 2026-09-25 · Güncelleme: 2026-09-25 · 4 dk okuma · https://bote.web.tr/blog/iste-standartlari-nedir ## Özet - **ISTE**, eğitimde teknoloji kullanımına yönelik standartlar yayımlayan uluslararası bir kuruluştur. - Öğrenci standartları yedi rol tanımlar: güçlenmiş öğrenen, dijital vatandaş, bilgi inşa eden, yenilikçi tasarımcı, bilgi işlemsel düşünen, yaratıcı iletişimci ve küresel iş birlikçi. - Öğretmen standartları da yedi rolden oluşur: öğrenen, lider, vatandaş, iş birlikçi, tasarımcı, kolaylaştırıcı ve analist. - Eğitim teknolojisi koçları için ayrı standartlar vardır. Bu rol, BÖTE mezunlarının okullardaki potansiyel görevlerine yakındır. Eğitim teknolojisi alanında "standart" denildiğinde en sık başvurulan kaynaklardan biri **ISTE standartları**dır. Bu standartlar, teknolojinin okulda nasıl kullanılması gerektiğini araç listeleriyle değil, rollerle tanımlar. Bu yazıda öğrenci, öğretmen ve koç standartlarını özetliyor, Avrupa ve UNESCO çerçeveleriyle karşılaştırıyoruz. ## ISTE nedir? International Society for Technology in Education (ISTE), eğitimde teknoloji kullanımına yönelik standartlar geliştiren bir kuruluştur. Standartlar öğrenciler, öğretmenler, eğitim teknolojisi koçları ve eğitim yöneticileri için ayrı ayrı yayımlanır.[1] Resmî bir mevzuat değildir; okulların, eğitim fakültelerinin ve araştırmacıların gönüllü olarak kullandığı bir referans çerçevedir. ## Öğrenci standartları: yedi rol 2016'da yayımlanan öğrenci standartları, teknolojiyi kullanan öğrenciyi yedi rolle tanımlar:[2] | Rol | Kısaca | |---|---| | Güçlenmiş öğrenen | Kendi öğrenme hedeflerini belirler ve teknolojiyle ilerlemesini izler | | Dijital vatandaş | Dijital dünyada güvenli, yasal ve etik davranır | | Bilgi inşa eden | Kaynakları eleştirel biçimde seçer ve bilgiyi yapılandırır | | Yenilikçi tasarımcı | Tasarım süreçleriyle problemlere çözüm üretir | | Bilgi işlemsel düşünen | Problemleri tanımlar, veriyi kullanır, algoritmik çözümler geliştirir | | Yaratıcı iletişimci | Amaca ve hedef kitleye uygun dijital içerik üretir | | Küresel iş birlikçi | Farklı bakış açılarına sahip kişilerle birlikte çalışır | Bu listede programlama yalnızca bir rolün parçasıdır. Standartların ağırlığı öğrencinin öğrenme sürecini yönetmesine, bilgiyi eleştirel değerlendirmesine ve etik davranmasına verilmiştir. "Bilgi işlemsel düşünen" rolünü [bilgi işlemsel düşünme nedir?](https://bote.web.tr/blog/bilgi-islemsel-dusunme-nedir) yazımızda ayrıntılı ele aldık. ## Öğretmen standartları: yedi rol Öğretmen standartları öğretmeni de yedi rolle tanımlar:[1] | Rol | Öğretmenden beklenen | |---|---| | Öğrenen | Başkalarından ve başkalarıyla öğrenerek, kanıtlanmış uygulamaları keşfederek pratiğini sürekli geliştirir | | Lider | Öğrencilerin güçlenmesini ve başarısını destekleyecek liderlik fırsatları arar | | Vatandaş | Öğrencileri dijital dünyaya olumlu katkı sunmaya ve sorumlu katılmaya teşvik eder | | İş birlikçi | Meslektaşları ve öğrencileriyle birlikte çalışmaya zaman ayırır | | Tasarımcı | Öğrenci farklılıklarını gözeten, öğrenci merkezli etkinlikler ve ortamlar tasarlar | | Kolaylaştırıcı | Öğrenci başarısını teknolojiyle destekleyerek öğrenmeyi kolaylaştırır | | Analist | Veriyi öğretimi yönlendirmek ve öğrencileri desteklemek için anlar ve kullanır | Bu rollerin bir kısmı teknolojiye doğrudan bağlı değildir. Örneğin "öğrenen" rolü öğretmenin kendi mesleki gelişimini sürdürmesini, "analist" rolü ise veriyi öğretimini iyileştirmek için kullanmasını ifade eder. Standartlar, teknolojinin öğretmenin mesleki kimliğinin bir parçası olduğunu, ayrı bir beceri olmadığını vurgular. ## Koç standartları: okuldaki teknoloji uzmanı ISTE, okullarda öğretmenlere teknoloji entegrasyonu konusunda destek veren **eğitim teknolojisi koçları** için ayrı standartlar yayımlar. Bu standartlar koçu değişim ajanı, bağlantılı öğrenen, iş birlikçi, öğrenme tasarımcısı, mesleki öğrenme kolaylaştırıcısı, veriye dayalı karar veren ve dijital vatandaşlık savunucusu olarak tanımlar.[3] Bu rol, BÖTE mezunlarının okullardaki potansiyel görevlerine oldukça yakındır. Bir BÖTE mezunu kendi dersini okuttuğu gibi, okuldaki diğer branş öğretmenlerinin teknolojiyi pedagojik amaçlarla kullanmasına da destek verebilir. Türkiye'de bu rol ayrı bir kadro olarak tanımlanmış değildir; ancak okullardaki uygulamada bilişim öğretmenleri çoğu zaman bu işlevi üstlenir. ## Yönetici standartları Teknoloji entegrasyonu yalnızca öğretmenlerin çabasıyla gerçekleşmez; okul yönetiminin vizyonu ve desteği belirleyicidir. ISTE bu nedenle eğitim yöneticileri için de standartlar yayımlar. Bu standartlar yöneticiyi **eşitlik ve dijital vatandaşlık savunucusu, vizyoner planlayıcı, güçlendiren lider, sistem tasarımcısı ve bağlantılı öğrenen** olarak tanımlar.[4] Örneğin "sistem tasarımcısı" rolü, altyapının, veri gizliliği politikalarının ve teknik desteğin okulun öğrenme hedeflerine hizmet edecek biçimde kurulmasını ifade eder. Öğrenci, öğretmen, koç ve yönetici standartlarının birlikte okunması, ISTE'nin teknoloji entegrasyonunu okulun bütününe yayılan bir sistem olarak gördüğünü ortaya koyar. ## Diğer çerçevelerle karşılaştırma | Çerçeve | Yayımlayan | Yapı | Güçlü yanı | |---|---|---|---| | ISTE Standartları | ISTE | Gruplara göre roller | Öğrenci, öğretmen ve koç için ayrı, sade standartlar | | DigCompEdu | Avrupa Komisyonu | 6 alan, 22 yetkinlik, 6 düzey | Ayrıntılı gelişim düzeyleri ve öz değerlendirme aracı | | BİT Yetkinlik Çerçevesi | UNESCO | 3 düzeyde yetkinlikler | Eğitim politikalarıyla bağlantı | DigCompEdu eğitimcilerin dijital yetkinliğini altı alanda 22 yetkinlikle tanımlar ve A1'den C2'ye bir gelişim modeli sunar.[5] UNESCO'nun çerçevesi ise yetkinlikleri bilgi edinme, bilgiyi derinleştirme ve bilgi oluşturma düzeylerinde ele alır.[6] Üç çerçeve farklı dillerle benzer bir şeyi söyler: teknoloji kullanımı, pedagojik amaçlara ve etik ilkelere bağlandığında anlam kazanır. ## Standartlar derse nasıl yansır? Bir örnek Standartlar yalnızca bilişim dersleri için değildir. Ortaokulda bir sosyal bilgiler öğretmeninin, öğrencilerden yerel bir tarihî yapı hakkında araştırma yapmalarını istediğini düşünelim. Öğretmen etkinliği "bilgi inşa eden" rolüne göre tasarlarsa, öğrencilerden yalnızca bilgi toplamalarını değil, buldukları kaynakların güvenilirliğini karşılaştırmalarını da ister. "Yaratıcı iletişimci" rolü devreye girdiğinde, öğrenciler bulgularını hedef kitleye uygun bir biçimde sunar: örneğin küçük sınıflar için kısa bir sesli rehber. "Dijital vatandaş" rolü ise kullanılan görsellerin telif durumunu kontrol etmeyi gerektirir.[2] Bu örnekte teknoloji dersin konusu değil, öğrenmenin aracıdır. Öğretmenin tasarım kararları ise ISTE'nin öğretmen standartlarındaki **tasarımcı** ve **kolaylaştırıcı** rollerine karşılık gelir.[1] ## Nasıl kullanılabilir? - **Öğretmen adayları için:** Staj ve öğretmenlik uygulaması sırasında hazırlanan ders planlarını öğretmen standartlarındaki rollerle eşleştirmek, portfolyoya güçlü bir çerçeve kazandırır. - **Okullar için:** Öğrenci standartları, bilişim dersinin ötesinde tüm derslerde dijital becerilerin nasıl geliştirileceğini tartışmak için ortak bir dil sunar. - **Araştırmacılar için:** Standartlar, öğretmenlerin teknoloji kullanımına ilişkin ölçek ve gözlem formlarında sıkça referans alınır. ## Sonuç ISTE standartları, teknolojiyi bir araç listesi olarak değil, öğrencinin ve öğretmenin üstlendiği roller üzerinden tanımlar. Bu yaklaşım, hızla değişen araçlara rağmen standartların uzun ömürlü olmasını sağlar. Avrupa çerçevesini merak ediyorsanız [DigCompEdu nedir?](https://bote.web.tr/blog/digcompedu-nedir) yazımızı okuyabilirsiniz. ## Sık Sorulan Sorular ### ISTE nedir? International Society for Technology in Education (ISTE), eğitimde teknoloji kullanımına yönelik standartlar geliştiren ve yayımlayan, merkezi ABD'de bulunan bir kuruluştur. Standartları birçok ülkede referans olarak kullanılır. ### ISTE öğrenci standartları nelerdir? 2016'da yayımlanan öğrenci standartları yedi rol tanımlar: güçlenmiş öğrenen, dijital vatandaş, bilgi inşa eden, yenilikçi tasarımcı, bilgi işlemsel düşünen, yaratıcı iletişimci ve küresel iş birlikçi. ### ISTE öğretmen standartları nelerdir? Öğretmen standartları öğretmeni yedi rolle tanımlar: öğrenen, lider, vatandaş, iş birlikçi, tasarımcı, kolaylaştırıcı ve analist. Her rol birkaç gösterge içerir. ### Eğitim teknolojisi koçu ne yapar? Okuldaki öğretmenlerin teknolojiyi öğretimde etkili kullanmasına destek olan uzmandır. ISTE'nin koç standartları bu rolü değişim ajanı, öğrenme tasarımcısı ve mesleki öğrenme kolaylaştırıcısı gibi görevlerle tanımlar. ### ISTE standartları Türkiye'de geçerli mi? ISTE standartları resmî bir mevzuat değil, gönüllü olarak kullanılan bir referans çerçevedir. Türkiye'de öğretim programlarını MEB belirler; ISTE standartları araştırmalarda ve mesleki gelişimde yol gösterici olarak kullanılabilir. ### ISTE ile DigCompEdu arasındaki fark nedir? ISTE standartları öğretmeni rollerle tanımlar ve öğrenci, öğretmen, koç, yönetici gibi farklı gruplar için ayrı standartlar sunar. DigCompEdu ise eğitimciler için altı alanda 22 yetkinlik ve altı düzeyli bir gelişim modeli sunar. ## Kaynaklar 1. International Society for Technology in Education (ISTE) (2017). ISTE Standards: For Educators. https://iste.org/standards (EN, erişim: 2026-09-25) 2. International Society for Technology in Education (ISTE) (2016). ISTE Standards: For Students. https://iste.org/standards/students (EN, erişim: 2026-09-25) 3. International Society for Technology in Education (ISTE) (2019). ISTE Standards: For Coaches. https://iste.org/standards/coaches (EN, erişim: 2026-09-25) 4. International Society for Technology in Education (ISTE) (2018). ISTE Standards: For Education Leaders. https://iste.org/standards/education-leaders (EN, erişim: 2026-09-25) 5. Redecker, C. (2017). European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Avrupa Birliği Yayın Ofisi (JRC). https://doi.org/10.2760/159770 (EN, erişim: 2026-09-25) 6. UNESCO (2018). UNESCO ICT Competency Framework for Teachers (Version 3). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000265721 (EN, erişim: 2026-09-25)